هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

لە ئەگەری هێرش نەكردنە سەر سووریە چ روو دەدا؟

چاپکردن

hiwa_-_nagada_2سووریە وەك وڵاتێكی عەرەبی لە ناوچەیەكی هەستیاری رۆژهەڵاتی نێوەراست هەڵكەوتووە و بە هۆی جۆراوجۆری ئایینی و رەگەزی تایبەتمەندیكی بەرچاوی هەیە. مێژوویی شارستانیەت لەم وڵاتە مێژوویەكی دوور و درێژی هەیە و هەڵكەوتی جوغرافیایی و سرووشتی وای لەم وڵاتە كردووە كە بە یەكێك لە وڵاتە گرینگەكان لەم ناوچەدا بە ئەژمار بێ. حیزبی بەعس كە حیزبێكی سیاسی بوو لە ساڵی 1963ی زایینی دا بووە حیزبی دەسەڵاتداری سووریە و حافز ئەسەد باوكی بەشار ئەسەد لەدوای كودەتایەك لە ساڵی 1971 بووە سەركۆماری ئەم وڵاتە و لەو رۆژەوە چارەنووسی وڵاتی سووریە كەوتە ژێر كونترۆلی بنەماڵەی ئەسەد كە لە كەمایەتی عەلەوی سووریەن. و پاش مردنی حافز ئەسەد بەشار ئەسەدی كوری جلەوی دەسەڵاتی لەم وڵاتە بەدەستە و گرت، و بووە دیكتاتۆریەك و لە ساڵی 2011 كە شەپۆلی بەهاری عەرەبی كەنارەكانی وڵاتی سووریە گرتەوە لە ژێر فەرمانی ئەو بە هەزاران كەس لە خەڵكی بێ دیفاع و بێ تاوانی ئەم وڵاتە كوژراون و بە میلیۆن كەس ئاوارەی وڵاتانی دەورەبەر بوون.

 

hiwa_-_syria_-_sh_-_2


بە هۆی هاوسنووری سووریە لەگەڵا ئیسرائیل و هەروەها سنووری هاوبەشی لەگەڵ لوبنان و دەسەڵاتی شێعە مەزهەبەكان لە سووریە، ئەم وڵاتە هەمیشە گرینگێكی تایبەتی هەبووە بۆ ئێران و هەمیشە هەوڵی داوە كە ئەم وڵاتە بەكار بێنێ بۆ دژایەتی كردن لەگەڵا وڵاتە عەرەبیەكانی دیكە و هەروەها رێگایەكی ئەمن بۆ ناردنی كەرەستەی سەربازی بۆ حیزبوڵای لوبنان و لە ماوەی سەرهەڵدانی نارەزایەتییەكان و شەڕی نێوان ئەرتەش و ئۆپوزیسیونی ئەم وڵاتە ئێران بەوپەری توانایەوە پشتگیری لە حكوومەتی بەشار ئەسەد كردووە و بە كردەوە سووریە بووەتە جبهەی شەڕی ئێران و وەك لە راگەیەنەكاندا و لە زمانی بەرپرسانی باڵای كۆماری ئیسلامی زۆرجار گوێمان لێ بووە بە ئاشكرا پشتیوانی لە بەشار ئەسەد دەكەن و ئۆپوزیسیون و خەڵكی نارازی ئەم وڵاتە وەك تێرۆریست دەشپهێنن. دوای بە كار هێنانی چەكی شیمایی لە لایەن حكوومەتی بەشار ئەسەد بە دژی نارازیەكان و گریمانەی هێرشی سەربازی بۆ سەر سووریە لە لایەن وڵاتە زلهێزەكانەوە بە رێبەری ئەمریكایش دیسان حكوومەتی ئێران هەڕەشەی ئەوەی كردووە دیفاع لە حكوومەتی بەشار ئەسەد دەكا.

لە ئەگەری هێرش نەكردنە سەر سووریە، لە پێش هەموو لایەنیەك پێگەی ئێران لە ناوچەكە و لە سووریە بە هێز دەبێ و دەكرێ بڵێن كە ئێران دەبێتە یەكێك لە لایەنە بەهێزەكان و هێژموونی خۆی لەم ناوچەدا بەهێزتر دەكا و بەكردەوە مەترسیكی گەورە دەبێ لە سەر سەقامگیر لە لوبنان و هەڕشەیەكی گەورە لە سەر ئیسرائیل و بۆ ئێمەی كوردیش كە بەشێك لە ناوچە كوردنشینەكان لەم وڵاتە هەڵكەوتووە مەترسیكی زۆری هەیە و دەسەڵاتگرتنەوەی بەشار ئەسەد دەبێتە كونترۆڵكردنی دووبارەی ناوچە كوردنشینەكان و سەر لەنوێ بێ چارەنووسی كورد لەم وڵاتە. و هەروەها پێگە و هژموونی وڵاتە زلهێزەكان وەك ئەمریكا و فەرانسە و ئینگلستان كە ساڵانێكە دروشمی دێموكراسی و پشتیوانی لە خەڵكی راپەڕیوو لە دژی سەرەرۆیی و دیكتاتۆری دەدەن نادیار دەبێ و ئەگەری سەلەنوێ بەكار هێنانی چەكی شیمایی و هەروەها كوشتاری بەكۆمەڵ لەم وڵاتە و تەنانەت وڵاتەكانی دیكتاتۆری دەورەبەر بە تایبەت ئێران زیاد دەكا و بێ هیوایەكی زۆر باڵ بەسەر بزووتنەوە مافخوازیەكانی ناوچەدا دەكێشێ و رەنگە بەهاری مافخوازی و دێموكراسی تووشی بەربەست و رووخان و خەسارێكی قەرەبوو نەكراوە بێ.

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان