هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

هەوڵدان بۆ یەكڕیزی لە پێناو سەركەوتندا

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

rambod_-_mali_hezb_2بەشی یەكەم: یەكیەتیی نێوخۆیی و یەكخستنەوەی ماڵی حیزب

«لەمە زیاتر دژایەتی یەكتر مەكەن، یەكگرتوو و پاڵپشتی یەكتر بن... دڵنیا بن یەكیەتی و تەبایی و بەدەستهێنانی زانست دەبێتە هۆی سەركەوتنتان لە بەرامبەر دوژمندا... یەكیەتی و یەكڕیزیتان بپارێزن...»

پێشەوا قازی محەممەد (لە وەسییەتنامەی پیشەوادا)

سەرەتا:

بێ‏گومان یەكێك لە سەرەكیترین مەرجەكانی سەركەوتنی هەر بزاوت و جووڵانەوەیەك یەكیەتی و یەكڕیزیی ئەندامانی ئەو بزاڤەیە.

تەنیا لە یەكیەتییەكی ئۆرگانیكی ئەندامانی ئەو بزاڤەدایە كە بزاڤ وەكوو پەیكەرێكی یەكگرتوو دەتوانێ جووڵانەوەیەكی ئامانجدار و كارامە بێنێتە ئاراوە. واتە بزاڤ وەك ئۆرگانیزمێك كار دەكات كە هەركام لە ئەندامەكانی سەرباری جیاوازییان لە بیچم و نێوەڕۆك و ئەركەكانیاندا، وێكڕا و هەركام بە شێوەی خۆیان لە خزمەت ئامانجێكی گشتی و گەورەتردان، ئامانجێك كە دەرئەنجام بەرژەوەندیی تاك تاكیان و بەرژەوەندیی هاوبەش و گشتییان دابین دەكات. دیارە هەركام لە ئەندامانیش لە خۆیاندا سیستمێكی ئۆرگانیكیان هەیە و لە كۆمەڵێك ئەندامی بچووكتر پێكهاتوون كە پێوەندییەكی چڕتر و گرێدراوییەكی بەهێزتریان پێكەوە هەیە. بۆ نموونە ئەگەر ئۆرگانیزمی جەستەی مرۆڤ لە بەرچاو بگرین، دەبینین كە هەركام لە ئەندامانی جەستە بیچم و نێوەڕۆك و ئەركی تایبەتیی خۆیان هەیە و لە هەمان كاتیشدا بە تێكڕایی لە خزمەت ئامانجێكی گشتی و هاوبەشدان كە ژیانی مرۆڤە. واتە كۆی ئەندامانی لەش بۆ ژیانی مرۆڤ پێویستن، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەندێك لە ئەندامان ئەركێكی ژیانەكیتریان لەسەر شانە كە خەوشداربوونیان دەتوانێ مەترسیی زۆر شێلگیر بۆ ژیانی مرۆڤ بێنێتە ئاراوە. لە كاتێكدا هەندێك لە ئەندامان لە ئەگەری تێكچوونیاندا كێشە بۆ ژیانی ئاسایی مرۆڤ دروست دەكەن، بەڵام نابنە هۆی مەترسییەكی شێلگیر بۆ سەر گیانی. ئەم هاوكێشەیە لە نێو ئۆرگانیزمی هەركام لە ئەندامانیشدا بە هەمان شێوە بەدی دەكرێت، بەو جیاوازییەوە كە پێوەندییە ئۆرگانیكییەكە لێرەدا زۆر چڕتر و ژیانەكیترە. واتە تێكچوونی هەركام لە ئەندامانی ئەو بەشە دەتوانێ گشتییەتی ئەندامی ئۆرگانیزمە گەورەكە لە كارایی بخات. بۆیە هاوكاری و هاوئاهەنگی لە نێو ئەندامانی ئۆرگانیزمە بچووكەكاندا زۆر ژیانەكیتر و گرینگترە تا هاوكاری و هاوئاهەنگی لە نێو ئەندامانی ئۆرگانیزمی گەورەدا. مەبەست لە هێنانەوەی ئەم نموونەیە سەلماندنی ئەو راستییەیە كە ئەم یاسایە بە سەر بیاڤی سیاسەتیشدا زاڵە. واتە لە پێوەندی لەگەڵ باسی ئەم بابەتەدا دەتوانین بێژین، یەكیەتی و یەكڕیزیی هەموو هێزە خەباتكار و دێموكراسیخوازەكانی ئێران پێوەندییەكی ئۆرگانیكە كە لە پێشدا بۆ ئێمەی كورد پێویستی بە یەكیەتی و یەكڕیزی هێزە سیاسییەكانی كوردستان هەیە و لە پێش ئەوەشدا بۆ ئێمەی دێموكرات پێویستیمان بە یەكڕیزی نێوخۆیی هەیە. بە دیوێكی تردا ئەو درووشمە گرینگەی كۆنگرەی 15 واتە «هەوڵدان بۆ یەكڕیزی لە پێناو سەركەوتن» لە كردەوەدا بەم شێوە تەعبیری لێ دەكرێ كە هەنگاوی یەكەم نەبوونی دووبەرەكی و ململانێی نالۆژیكیی لە نێو ریزەكانی حیزبدایە و هەنگاوی دووهەم چارەسەركردنی مەسەلەی هاوڕێیانی پێشوومانە. هەنگاوی سێهەم پێكهێنانی هاوكاری و یەكگرتووییە لە نێوان هێزە رەسەن و سەرەكییەكانی خەباتی رزگاریخوازانەی كوردستاندا و ئینجا دەگەینە دوایین هەنگاو كە هاوكاری و یەكڕیزی لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی دێموكراتی ئێرانییە.

لەم بەشەی ئەم وتارەدا بە كورتی تیشك دەخەینە سەر پێویستی و دەرەتانەكانی یەكیەتیی نێوخۆیی و یەكخستنەوەی ماڵی حیزب كە هەنگاوەكانی یەكەم و دووهەمی پرۆسەی یەكڕیزی لە پێناو سەركەوتندان.

یەكیەتیی نێوخۆیی:

بوونی جیاوازیی بیروڕا و ململانێی جیاوازییەكان لە هەر بوارێكدا هەبێ لە نێو هەموو پێكهاتەیەك و بەتایبەت لە رێكخراو سیاسییەكاندا بە دێ دەكرێت و تا رادەیەكیش نەك هەر سروشتییە بەڵكوو بۆ زیندوویەتی و چالاكیی رێكخراوە پێویستە. بەڵام بە مەرجێك كە ئەم جیاوازی و ململانێیانە بنەمایەكی لۆژیكی و سیاسییان هەبێت و لە خزمەت گەشە و بەرەوپێشچوونی گشتییەتی رێكخراودا بن، نەك وەك ئەوەی كە بەداخەوە لە نێو زۆربەی هێزە سیاسییەكانی كوردستاندا دەبیندرێ لە پێناو دەسەڵاتێكی رواڵەتی و لەسەر هەندێك بنەمای نامەعریفی وەك باندبازی، تاكپەرەستی و ناوچەگەری بێت. بزووتنەوەی كورد بەگشتی و هێزە سیاسییەكانی لە رابردوودا ئەم چەشنە ململانێیە نامەعریفییانەیان بەداخەوە زۆر ئەزموون كردووە و جگە لە نەهامەتی و دابڕان هیچ ئاكامێكی باشیان لێ بە دەست نەهێناوە. كەوابوو وەك یەكەم هەنگاو پێویستە هێزە سیاسییەكان بە میكانیزمێكی گونجاو و كارامەوە بەرەوڕووی ئەم دیاردە ببنەوە و ریزەكانی نێوخۆیان تۆكمەتر بكەنەوە. بۆ ئەم مەبەستەش دامەزراندنی سیستمێكی پەروەردە لەسەر بنەمای بەهێزكردنی ئینتیمای نەتەوەیی دەتوانێ یارمەتیدەرێكی باش بێت. پەروەردەیەك كە ئینتیمای نەتەوەیی و بەرژەوەندیی نەتەوەیی بكاتە تەوەری سەرەكی لە هزری خەباتی شۆڕشگێڕان و ئینتیما نەریتی و نامەعریفییەكانی وەك دەستەگەری، باندبازی، تاكپەرەستی و ناوچەگەری لاواز و كاڵ بكاتەوە.

ــ یەكخستنەوەی ریزەكان:

لە چەند ساڵی رابردوودا دیاردەی جیابوونەوە و دابڕان زۆربەی هەرە زۆری رێكخراوە سیاسییەكانی كوردستانی گرتەوە و كەشێكی لە ناهۆمێدی بە سەر بزووتنەوەی رزگاریخوازانەی كوردستاندا زاڵ كرد. ئەم جیابوونەوانە كە بەگشتی بە دوور لە هەر چەشنە هۆكارێكی سیاسی و مەعریفی بوون، پتر بەرهەمی ژیانی چەقبەستوو و كەم چالاكیی پراكتیكی و ئەو ململانێیە نالۆژیكییانە بوون كە لەسەرەوە ئاماژەیان پێكرا. بەڵام ئەوەی كە ئێستا و پاش چەندین ساڵ تێپەڕبوون بە سەر ئەو جیابوونەوانەدا بۆ خەڵكی كوردستان و ئەندامان و كاربەدەستانی حیزبەكانیش دەركەوتوو، ئەوەیە كە جیابوونەوە و دابڕان نەك هەر نەیتوانی ئەو كێشانە چارەسەر بكات و وزەی پەنگخواردووی نێو ریزەكانی شۆڕش وەگەڕ بخات، بەڵكوو جووڵانەوەی رزگاریخوازانەی كوردستانی بەرەو لاوازی برد و پەرشوبڵاوی و ناهاوئاهەنگییەكی پتر لە جارانی خۆلقاند. واتە دەركەوت كە درووشمەكانی چاكسازی و چالاكبوونەوە تەنیا بەرگێكی رووكەش بوون كە بە سەر باڵای دەسەڵاتپەرەستی و شەڕە كورسیدا كرابوون و هیچ رەگێكیان لە هەرێمی راستەقینەدا نەبوو و تەعبیریان لە ویستێكی دڵسۆزانەی نەتەوەیی نەدەكرد. بۆیە زۆری پێ نەچوو كە هەموو ئەو دیاردە ناحەز و نەخۆشییە كوشندانە خۆیان لە جەستەی ئەو حیزبانەدا دووبارە كردەوە. بەڵام سەرباری هەموو ئەو كێشە و گرفتانەی كە ئەو جیابوونەوانە بەرەورووی جووڵانەوەی رزگاریخوازانەی كوردیان كردەوە، ئەوەی كە جێگای هیوا و دڵخۆشییە ئەوەیە كە لە ماوەی یەك ساڵی رابردوودا بەرەبەرە و تا رادەیەك كەشێكی راستبینی بەسەر لێكدانەوەی لایەنەكاندا زاڵ بووە و وردە وردە باسی لێك نزیكبوونەوە و یەكڕیزی هاتۆتە رۆژەڤی سیاسیی حیزبەكانەوە. رەنگە ئەم باسە پێشتریش لە لایەن هەندێك لە لایەنەكانەوە هاتبێتە گۆڕێ و مانۆڕیشی لەسەر درابێت، بەڵام جیاوازیی ئەم باسەی ئێستا لەگەڵ ئەوەی لە رابردوودا كراوە بۆ نێوەرۆكیان دەگەرێتەوە، واتە بانگەوازی لێك نزیكبوونەوە و یەكگرتنەوە، راستەوخۆ دوابەدوای جیابوونەوە زیاتر دەچێتە خانەی تاكتیك و مانۆری سیاسییەوە، بەڵام ئەوەی كە ئێستا لە ئارادایە ستراتێژییەكە كە بەرهەمی ئامادەبوونی هەلومەرجی دەرهەست و بەرهەستی دیالۆگ و تێگەیشتن لە پێویستیی لێك‎نزیكبوونەوە و یەكڕیزی هێزە سیاسییەكانی نێو بزووتنەوەی كورد لەم سەردەمەدایە. كەوابوو پێویستە لێك‎نزیكبوونەوە و یەكڕیزی ببێتە گوتار و دێسكۆرسی زاڵ بەسەر پێوەندییەكانی هەموو لایەنە لێكدابڕاوەكاندا. هەنگاوی پراكتیكیش لەم پێناوەدا پێویستی بە لەبەرچاوگرتنی 3 فاكتەر هەیە: یەكەم، خۆپاراستن لە هەڵدانەوەی ناپێویستی كێشە و ناخۆشییەكانی رابردوو و كوردوتەنی «كای كۆن بە با نەكردن». دووهەم، لێكدانەوەی ورد و زانستییانەی هۆكارە سەرەكییەكانی ئەو دیاردانە و دیتنەوەی میكانیزمێك بۆ چارەسەری و پێشگرتن لە سەرهەڵدانەوەی دووبارەیان. سێهەم، دەسپێكردن و بەردەوامی لە دیالۆگ بە‎بێ ‎هیچ پێش مەرجێك.

ــ حیزبی دێموكرات و یەكگرتنەوە لەگەڵ هاوڕێیانی پێشوو

لە پلینۆمی 14ی پاش كۆنگرەی 14ی حیزبی دێموكرات واتە 2 پلینۆمی پێش كۆنگرەی15، بڕیاری دەستپێكردنی دیالۆگ بە مەبەستی یەكڕیزی لەگەڵ هاوڕێیانی پێشوو پەسند كرا. ئەم بڕیارە پاژێكی نوێی لە پێوەندییەكانی نێوان هەر دوولادا كردەوە و هیوا و هومێدێكی زۆری بە لایەنگران و دڵسۆزانی حیزب بەخشی. دوابەدوای ئەو بڕیارە و پاش یەكەم دانیشتنی شانەی هەردوو لایەن ئاسۆی یەكگرتنەوە رووناكییەكی زۆرتری بەخۆوە دیت و دڵخۆشییەكی زیاتری خۆلقاند. بەڵام پاش ماوەیەك لە لایەن سەركردایەتیی هاوڕێیانی پێشووەوە مەرجێك هاتە گۆرێ كە داهاتووی پرۆسەكە و بەردەوامیی دیالۆگەكانی خستە نێو تەم و گومانەوە. هەرچەند لەسەرەتادا باسی دیالۆگی بێ‎مەرج كرابوو بەڵام ئەو هاوڕێیانە بە هێنانە ئارای مەرجی بە فەرمی ناسینیان واتە فەرمی ناسینی ناوەكەیان لە دانیشتنەكاندا تا رادەیەك بارودۆخەكەیان ئاڵۆز كرد.

لە راستیدا دیاریكردنی مەرجێك كە خۆی یەكێك لە خاڵە جێی ناكۆكییەكان و جێگای گەنگەشەیە وەك مەرجی دیالۆگ و دانوستان بۆ پێكگەیشتن، ناتوانێ هەڵوێستێكی لۆژیكی بێت. خۆی بەكار هێنانی ناوی حیزبی دێموكرات لە لایەن ئەو هاوڕێیانەوە، هەتا ئێستاش سەرەكیترین خاڵی جێی ناكۆكی و گەورەترین ئاستەنگی بەردەم پێوەندی و هاوكاریی دوولایەن بووە. ئێستا چۆن دەكرێ قبووڵكردنی خاڵی جێی ناكۆكی بكرێتە مەرجی پێكەوەدانیشتن بۆ چارەسەریی ناكۆكی. ئەگەر ئەوە قبووڵ كرابا كێشەكان ئەوەندەیان نەدەخایاند و لەمێژ بوو پێوەندیی دۆستانە و هاوكاریش دەهاتە گۆڕێ. كەوابوو ئەگەر هەر دوو لایەن وەك ستراتێژی چاو لە پرۆسەی دیالۆگ و یەكڕیزی دەكەن نابێ مەرجێكی وا بێننە گۆڕێ كە رێگا لە دیالۆگ و دانوستان بگرێت. ئەو خاڵە دەتوانێ لە دیالۆگەكاندا بكەوێتە بەر باس، نەك ئێستا قبووڵ كردنی بكرێتە پێشمەرج. خۆی ئەوە شاكلیلی چارەسەریی كێشەكانە، ئەگەر كێشەی ناو چارەسەر بكرێت، چارەسەركردنی كێشەكانی دیكە هێندە ناخایەنێت. جگە لەوانەش خۆی ئەگەر ستراتێژی و مەبەستی سەرەكیی ئەم دیالۆگانە یەكگرتن و یەكڕیزییە بۆ دەبێ كێشەی ناو بكرێتە بەربەست و رێگر لەم رەوتەدا.

لە كۆتاییدا شایانی باسە كە ئەم دەستپێشخەرییەی حیزبی دێموكرات بۆ كردنەوەی دەرگای دیالۆگ و هەوڵدانی راستەقینە و شێلگیرانە بۆ لێكنزیك بوونەوە و یەكڕیزی لە كۆنگرەی پازدەهەمی ئەم حیزبە‎دا وەك بڕیاری كۆنگرە پەسند كرا. كۆنگرە وەك ئەركێك بە رێبەرایەتیی نوێی حیزبی راسپاردووە كە هەموو هەوڵەكانی خۆی بۆ پێكهێنانی كەشی لێك‎نزیكبوونەوە و هاوكاری و دەرئەنجام یەكگرتنەوە لەگەڵ هاوڕێیانی پێشوو بخاتە گەڕ. لەگەڵ ئەوەیدا كە رێبەریی حیزب دەبێ ئەوپەڕی هەوڵی خۆی بۆ بە ئاكامگەیاندنی ئەم ئەركە بخاتە گەڕ، بەڵام پڕدیارە ئەمە هاكێشەیەكی دوولایەنەیە و پێویستی بە هەڵسوكەوت و هەڵوێستی شێلگیر و بەرپرسانە و دڵسۆزانەی هەر دوو لا هەیە. بێ‎گومان بە ئەنجام گەیشتنی ئەم هەوڵانە و پێكهاتنی هەر دوولایەن دەبێتە نموونەیەك بۆ لایەنە ناكۆكەكانی هێزە سیاسیەكانی دیكەی كوردستانیش و بوار بۆ لێك نزیكبوونەوە و یەكگرتنەوەی ئەوانیش دەخوڵقێنێ. لەوەش گرینگتر ئەو بەستێنە لەبارەیە كە لە دۆخێكی ئەوتۆدا بۆ هاوكاری و هاوخەباتیی هەموو هێزە رەسەن و سەرەكییەكانی نێو بزاڤی رزگاریخوازانەی كوردستان دێتە ئاراوە.

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1297
بۆچوونه‌کان (1)Add Comment
...
نووسراوه‌ له‌ لایه‌ن سەیدخدر/ شنۆ, October 28, 2012
لەگەڵ رێزم بۆ کاک رامبود بەراستی هەڵوێستەی جەنابیشت هەر ئەو رێچكەیە کە هاورێیانی پێشوو گرتویانەتە بەر وامزانی شتیکی نوێیت پێیە وپێویستە بخوێندرێتەوە ! کاکی من ناوی حیزبی دیموکراتی کوردستان کۆنگرە پەسندی کردۆ و وەک بریاری یەکجاری جێی خۆی گرتۆ ! کەس ناتوانێ بۆ کەسێکی دیکە ناو دانێ پێم وابێ واز بێنین لە جورە قسانە ،ئەگەر شەرعییەتی حیزبی دیموکراتی کوردستان بە دەست هاورێیان پێشووی بێ ،دەک ئەو حیزبە بەزیاد نەبێ ! داهاتوو هەموو هەموو شت مەعلوم دەکا .

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy