هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

قاسملو، مدرسه‎ای برای همزیستی میان ملتهای ایرانی

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

 

dr.qasimlu

 کیهان یوسفی

" دمکرات، ناسیونالیستی دگم نیست و به دوستی میان ملل ایران احترام می‎گذارد و حقوق تمام ملتها نزد او دارای احترام است.( سیمای دمکرات، بند 9، عبدالرحمان قاسملو)

جامعه ایرانی در فراشد گذار به جامعه‎ای ‎مدرن هنوز در حسرت تحقق دو اصل بنیادین جوامع دموکراتیک یعنی آزدای وبرابری می‎باشد که بدون شک این دو به عنوان زیر ساختهای اساسی دموکراتیزه کردن جامعه به شمار می‎آیند.

نمی‎توان دموکراسی را به نفع گروهی خاص و بر مبنای خواسته‎های آنها تعریف کرد و هیچ کس را از حقوقش با نام دموکراسی نمی‎توان محروم نمود. دموکراسی تجلی اراده عمومی و فضایی است برای تحقق خواسته‎های هر فرد و گروهی، واساس در دموکراسی قانونی است که مورد تأیید و پسند همگان باشد و همگان در برابر این قانون از حقوق یکسان برخوردار و هریک قادر به ابراز نظرات و انتقادات خود در مورد آن باشند، و به عبارتی دموکراسی ساختاری برای ساختن شهروند است، فضایی مدرن که فردیت شهروندی در آن شکل بگیرد و حقوق گروهی در آن تجلی یابد و تأمین شود.

در این مسیر و در این گذار، جامعه ایرانی راه پر فراز و نشیبی را پیموده ولی هنوز گام نخست را برای تحقق این مهم برنداشته است. علاوه بر حاکمیت نظامی تئوکراتیک و مرتجع بر ایران، مسئله‎ی اساسی و مانع بنیادین بر سر راه تحقق این مهم، عدم توجه به مسئله ملیتهای ایران و تکثر و گوناگونی بافت جمعیتی و جغرافیایی این سرزمین از سوی متفکران و سیاسییون دموکراسیخواه مرکزگراست. که این نیز سبب رویارویی طرفداران این گفتمان و گفتمان حق طلبانه‎ی ملیتهای تحت ستم ایران شده است، گفتمان نخست همیشه چه زمانی که بر مسند قدرت بوده و چه آن زمان که بخشی از آن به عنوان اپوزیسیون درآمده گفتمان متقابل را متهم به القابی همچون تجزیه طلب، جدایی خواه، دست نشانده بیگانه و تروریست و ... نموده است واین در حالی است که گفتمانهای دموکراسیخواه وآزادیخواه ملیتهای ایران تنها خواهان استقرار دموکراسی و تحقق حقوق ملی خویش بوده‎اند.

اگرچه تفکر حاکم(مرکزگرا) نزدیک به یک قرن است که با تمام امکانات و ابزار و مراکز قدرتی که در اختیار دارد سعی در حذف گفتمان ملیتهای ایران و آسیمیلاسیون آنها در خود دارد ولی این گفتمان روز به روز در حال رشد و نمو است.

با توجه به اینکه این روزها این بحث دوباره به بحثی داغ در میان اپوزیسیون تبدیل شده و با توجه به ریشه‎ای و تاریخی بودن این مسئله و همچنین نوع گفتمان ملیتها که بیشتر متوجه ملت کرد درایران و مبارزات این ملت به رهبری حزب دمکرات کردستان ایران است، برآنیم در این نوشتار و با توجه به نزدیک شدن به 22 تیرماه، 22امین سالیاد ترور دولتی د.عبدالرحمان قاسملو، دبیرکل فقید حدکا، متفکر برجسته و مبارز آزادیخواه، گذری بر افکار و اندیشه‎های این بزرگمرد که تاکنون نیز خمیرمایه‎ی سیاستهای حزب دمکرات را تشکیل می‎دهد بیاندازیم. سخنانی که بیانگر افکار و اندیشه‎ها و مواضع ایشان و رهبران حزب دمکرات در آن مقطع یعنی بعد از انقلاب در برابر حاکمیت وقت بوده که متاسفانه با بی‎مهری تمام و پیش برداشتی تنگ نظرانه مورد قضاوت قرار گرفت. افکاری که اگر در آن مقطع با جدیت و وسعت دید مورد توجه قرار می‎گرفت شاید رهیافتی برای پایان بحران سیاسی در ایران و عدم تداوم آن تا کنون بود.

افکاری که امروز نیز می‎تواند به عنوان آلترناتیوی و مدرسه‎ای برای همزیستی میان ملتهای ایران مورد توجه قرار گیرد.

تجزیه‎طلبی، دسته‎واژه‎ای است که همیشه دولت مرکزی برای سرکوب هرنوع ندای حق‎طلبانه ملیتهای ایرانی به کار برده است و هم اکنون نیز به عنوان ابزاری هم در خدمت سردمداران رژیم جمهوری اسلامی و هم در خدمت افراد و گروههایی است که اساس اندیشه آنان را گفتمان شوونیزیم عظمت طلبانه فارس تشکیل می‎دهد. اینان همیشه و با متهم نمودن جنبشهای ملیتهای ایرانی از این دسته‎واژه برای بسیج افکار عمومی استفاده نموده‎اند. ولی این اصطلاح ساخته کیست و اساس اندیشه کدامین گروه را تشکیل می‎دهد و استفاده و کاربرد این اصطلاح برای خدمت به منافع کیست‎؟

بعد از انقلاب57، جنبش کردستان با حمله نظامی و تئوریک شدید جریانهای گوناگون روبرو شد و این اتهام یعنی تجزیه طلبی را متوجه جنبش کردستان ‎نمودند، دکتر قاسملو به عنوان دبیرکل حدکا و نماینده جنبش کردستان، در مصاحبه‎ای با روزنامه‎ای اطلاعات در تاریخ 12/12/1357 چنین می‎گوید"کردها می‎خواهند حقوق ملی آنها تضمین گردد و به هیچ وجه خواهان دولت مستقل جداگانه نیستند،... زمزمه جنبش تجزیه طلبانه، در اصل از سوی عواملی مطرح می‎گردد که در صدد بهره‎برداری از شرایط جاری هستند،... تجزیه طلبی آهنگ کهنه‎ای است که ارتجاع ساز کرده و ما آن را قویاً رد می‎کنیم". ولی چرا اصرار بر تجزیه طلب بودن کردها می‎گردید؟ آیا غیر از این بود که تضمین حقوق ملیتهای ایران در چارچوب تفکر آنها نمی‎گنجید و علاوه بر جریان اسلامی که داشت افسار حکومت را کم‎کم در دست می‎گرفت دیگر جریانهای لیبرال و چپ نیز(اکثریت آنها) چنین خواسته‎ای را مغایر با رؤیاها و آرزوهای خود (ایرانی یک ملت) و تعاریف انحرافی اندیشه‎هایی که خود را به آن آویزان نموده بودند، می‎دانستند. آری آنها زیر لوای لیبرالیزم و کمونیزم تنها درصدد برپا نمودن دوباره امپراطوری به نام ایران بودند، نه ایرانی دموکراتیک و آزاد.

دکتر قاسملو و حزب دمکرات کردستان ایران بارها اعلام داشته‎اند و اعلام می‎دارند که هیچ گونه خواسته‎ای که دال بر تجزیه ایران و باعث ازهم گسیختگی ساختار سیاسی ایران باشد را ندارند و او بارها گفته است که " نه کسی که دوست ما نیست دشمن ماست، بلکه کسی که دشمن ما نیست، دوست ماست" ( گفتگو با مجله پیشگام ـ کتاب کردستان، رنج و ایستادگی) و سخن و موضع ایشان و حزب دمکرات کردستان ایران از آغاز تا کنون این بوده است" خواسته‎های ما، چه ملی وسیاسی و اجتماعی باشد در چارچوب خاک ایران است"( روزنامه اطلاعات، 16/1/1358)

در این دو جمله باز دو نکته اساسی وجود دارد، نخست عدم خشونت طلبی و اعتقاد به دوستی و دیالوگ در حل مسئله کردستان و موضع دوم تعریف تمامی خواسته‎های ملت کرد در چارچوب ساختار ایران، که این نیز در برنامه و اهداف حزب دمکرات به عنوان دو اصل اساسی در سیاست این حزب نهادینه شده است.

ولی کیست آنکه سر ستیز با جنبش ملی کردستان دارد و به هیچ وجه حقانیت آن را برنمی‎تابد، دکتر قاسملو به حق در آن مقطع آن را گفتمانی تحت عنوان شوونیزم عظمت طلبانه فارس می‎داند، شوونیزمی که خود را در زیر نام ایران و عظمت طلبی ایرانی پناه داده ولی در واقع این گفتمان در چارچوب شوونیزم عظمت طلبانه فارس بوده نه ایرانی. در این‎باره دکتر قاسملو می‎گوید:"

...شوونیزم فارس که می‎خواهد حکومت کند، تحت همین نام اعمال قدرت نمی‎نماید، بلکه به اسم ایرانی گویی و اینکه ما ایرانی هستیم و باید در چارچوب ایران فعالیت کنیم به میدان می‎آید..."(گفتگوی مجله‎ی پیشگام ـ کتاب کردستان، رنج وایستادگی)

ولی مگر کسی یا جریانی خود را غیر ایرانی دانسته است، یا غیر ایرانی بودن و مطرح نمودن بحث خودی و دیگری ابزاری است که این گفتمان(شوونیزم عظمت طلبانه‎ی فارس) به آن احتیاج دارد.

دکتر قاسملو در مصاحبه‎ای با روزنامه‎ی کیهان، تاریخ 13/12/1357 می‎گوید" حزب دمکرات کردستان ایران حاضر است در مسائل زیر با هرکس و هر حزبی همکاری کند:

اـ ابعاد جمهوری دمکراتیک در ایران ـ 2 ، تعیین حق خودمختاری برای همه خلقهای ایران در چارچوب یک کشور واحد و حقوق دمکراتیک برای همه گروهها ودسته‎های سیاسی و ..."

این شعار حزب دمکرات و قاسملو از آغاز تاکنون بوده است دمکراسی برای ایران و تامین حقوق ملی دیگر خلقهای ایران، و دکترقاسملو همیشه ابراز می‎داشت، بدون دموکراسی نمی‎توان به خودمختاری دست یافت.

دکتر قاسملو بارها براین اصل تاکید می‎نمود که " تامین حقوق ملی خلقهای ستمدیده ایران، اتحاد واقعی آنان را موجب خواهد شد وآن وقت همین خلقها هستند که از مرزهای ایران دفاع خواهند کرد. به این نحو اگر کسی واقعاً به استقلال و تمامیت ارضی ایران اعتقاد دارد، باید بیش از هرچیز به حقوق ملی خلقهای ایران، به شکل خودمختاری یا حکومت فدراتیو اعتقاد داشته باشد"( روزنامه اطلاعات،16/1/1358)

آری بدون در نظرگرفتن و تامین حقوق ملتهای تحت ستم ایرانی سخن از دموکراسی، گزاف وبیهوده است و نمی‎تواند مصداقی واقعی داشته باشد. در مورد چگونگی تحقق این مهم و پیاده نمودن دموکراسی در ایران و تامین حقوق ملتهای ایرانی دکتر قاسملو چنین می‎اندیشید که این موضع حدکا در آن موقع و هم اکنون را نیز تشکیل می‎دهد " خودمختاری یا فدراتیو، هرکدام شکل معینی از پیاده کردن حق تعیین سرنوشت می‎باشند. اگر در ایران تنها یک خلق ستمدیده، مثلاً خلق کرد وجود داشت، آنگاه راه حل مسئله ملی، تنها شکل خودمختاری می‎توانست باشد، لیکن به علت وجود خلقهای ستمدیده، متعدد، شکل فدراتیو راه حل جامع‎تری به نظر می‎رسد."( روزنامه‎ی اطلاعات،5/9/1358)

دکتر قاسملو و حزب متبوعش در آن زمان که اکثریت جریانها به جمهوری اسلامی لبیک گفتند و یاور پیرجماران شدند، کلیت جمهوری اسلامی را مورد سئوال قرار می‎دهد و عواقب انحصار و سانترالیزه کردن قدرت را خاطر نشان می‎کنند تا جایی که در تصمیمی تاریخی و صحیح رفراندوم بی اساس 12 فروردین 1358 را بایکوت و مردود می‎شمارد که روزنامه‎ی اطلاعات در تاریخ 9/1/1358 چنین گزارش می‎کند"حزب دمکرات کردستان ایران دیشب با انتشار بیانیه‎ای اعلام کرد در رفراندوم شرکت نمی‎کند. حزب دمکرات عدم شرکت خود را در رفراندوم به دلیل غیردموکراتیک بودن رفراندوم و روشن نبودن محتوای جمهوری اسلامی در زمینه تامین دموکراسی و تامین حقوق خلقهای ایران ذکر کرده است."

سردمداران جمهوری اسلامی به خوبی براین واقعیت اشراف داشت که مورد توجه قراردادن افکار قاسملو، سدی در برابر تحقق خواسته‎های انحصارطلبانه آنهاست و آنها سوار بر موج انقلابی مردم گشتند و بنیانهای حکومت قرون وسطایی خویش را مستحکم نمودند و بسیارند آنانی که خود پیشقدم در این امر گشتند اگرچه خود را طلایه‎دار دموکراسی و نهادینه کردن حقوق بشر در ایران می‎دانستند، دکتر قاسملو در مورد عواقب عدم استقلال ارتش در کشور هشدار می‎دهد و در مصاحبه‎ای با روزنامه اطلاعات در تاریخ 16/1/1358 چنین می‎گوید" نباید اجازه داد که ارتش تبدیل به چماق دست دولت مرکزی برای سرکوب جنبش‎ خلقهای ایران گردد....

وظیفه ارتش در یک جمله، دفاع از مرزهای کشور است، در کردستان پادگانها باید به مرز منتقل شوند و در آنجا مستقر گردند."

وتاریخ جمهوری اسلامی تا کنون نیز گویای این اندیشه و نوع نگرش دکتر قاسملوست، سپاه چماق دست دولت مرکزی برای سرکوب جنبش خلقهای ایران گردید و ایران را ملیتاریزه نمود و در برابر هر صدای آزادیخواهی با بیرحمانه‎ترین شیوه به سرکوب آن همت می‎گمارد.

قاسملو مدرسه‎ای برای دموکراسی و همزیستی مسالمت آمیز میان ملتهای ایرانی بود. آرزو و خواسته او برای ایران و کردستان چیزی نبود جز دموکراسی و تامین حقوق ملی خلقهای ایران و در این راه نیز جانش را فدا کرد. قاسملو نه ناسیونالیستی تنگ نظر بود، نه مارکسیستی متعصب، قاسملو دمکراتی آزادیخواه بود و همیشه دموکراسی را بهترین راه برون رفت ایران از بحران سیاسی و تنها راه تحقق حقوق ملتهای ایرانی و به ویژه ملت کرد می‎دانست. آرای او آشتی‎خواه بود و دوستی میان ملل را با اهمیت تر از همه چیز بر می‎شمرد و در بند 12 سیمای دمکرات، که مانیفیست قاسملو برای پرورش انسانی دمکرات در حدکا و کردستان و حتی برای ایران بود چنین می‎گوید" دمکرات بشر دوست و دوستی میان انسانها را بدون در نظر گرفتن نژاد و مذهب با ارزش می‎داند و هرگونه نژادپرستی، فاشیزم و عظمت طلبی را شدیداً رد می‎کند."

 

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1473
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy