هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

پەیامی دەزگای فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەبۆنەی سی‌و پێنجەمین ساڵوەگەڕی ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

سی‌و پێنج ساڵ لەمەو بەر، لە نێوان ڕۆژەکانی ١٥ تا ٢٤ی گەلاوێژی ١٣٦٣ی هەتاوی‌و لە پلنۆمی کۆمیتەی ناوەندیی هەڵبژێردراوی کۆنگرەی شەشەمی حیزبدا، ٢٦ی سەرماوەز وەک ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان پەسەند‌و دیاری کرا‌و بەو چەشنە ٢٦ی سەرماوەزی هەموو ساڵێک تەرخانکرا بۆ ڕێزلێنان لە قارەمانێتی‌و لەخۆبردوویی پێشمەرگە قارەمانەکانی کوردستان. دیاریکردنی ڕۆژی ٢٦ی سەرماوەز وەک ڕۆژێک بۆ یادکردن لە بەرخودان‌و تێکۆشان‌و فیداکاریی پێشمەرگە لە ساڵی ١٣٦٣دا، خۆی لە سێ هۆکاردا دەبینێتەوە:

 

payami_farmandaei_-_4

یەکەم: بەرخۆدان‌و بەرپەرچدانەوەی هێرشی هۆڤانە‌و دڕندانەی ڕێژیمی تازە بە دەسەڵات گەیشتووی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە دوای فتوای جیهادی خومەینی بە دژی نەتەوەی کورد بە خوێندان‌و گیانبەختکردن‌و ئازایەتی‌و لەخۆبردوویی قارەمانانەی پێشمەرگەکانی کوردستانەوە.

دووهەم: ٢٦ی سەرماوەزی ١٣٢٤ی هەتاوی لە مێژووی سیاسی‌و مێژووی بزاڤی شوناسخوازی‌و مافویستیی کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا بە ڕۆژێکی گرینگ دەژمێردرێ. لەو ڕۆژەدا ڕۆڵەکانی نەتەوەی کورد بە هێرش کردنەسەر شارەوانیی مەهاباد‌و دەست بەسەرداگرتنی دوایین قەڵای داگیرکاری‌و دوا نیمادی دەسەڵاتی ڕێژیمی پەهلەوییان لەو بەشە لە کوردستانی ڕۆژهەڵات کە لەلایەن زلهێزەکانەوە داگیر نەکرابوو، تێکەوەپێچا. ئەم ڕووداوە، حەرەکەتێکی خۆڕسک‌و کتوپڕ‌و لەناکاوە نەبوو، بەڵکوو لەلایەن ڕێکخستنەکانی سەر بە حیزبی دێموکراتی کوردستانەوە بەرنامەڕێژیی بۆ کرابوو‌و هەروەها، لەلایەن خەڵکی نیشتمانپەروەری شاری مەهاباد‌و یەکە چەکدارەکانی سەر بە حیزبی دێموکراتەوە ئەو حەرەکەتە نیزامییە ئەنجام درا. بەو پێیە، ڕۆژی ٢٦ی سەرماوەز کە هەڵگری ڕووداوێکی مێژوویی گرینگە، باشترین بژاردە بوو بۆ دیاریکردنی ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان.

سێهەم: بزووتنەوە چەکدارە ڕزگاریخوازەکان‌و سوپای ئەو وڵاتانە کە چەکدارەکانیان لە چاخەکانی دۆخی تایبەتی وڵاتەکانیاندا‌و خاسمانی ئەو کاتانەی کە لە بەرامبەر داگیرکاریی نیشتمانەکەیان یان هێرشی وڵاتانی کۆلۆنیاڵیستی‌و داگیرکار بۆ سەر خاک‌و زێدیان، بە ئازایەتی‌و بەختکردنی خۆیان پارێزگارییان لە سەروەریی نیشتمانی‌و نەتەوەیی وڵاتەکەیان کردووە، لە مێژووی وڵاتانی خۆیاندا ڕۆژێک بۆ بیرئانینی فیداکاری‌و ئازایەتییان دیاری کراوە.

مێژووی خەباتی نەتەوەیی‌و نیشتمانی کوردستان پڕە لە چیرۆکی بوێری‌و ئازایەتی‌و فیداکاریی ڕۆڵەکانی کورد‌و کوردستان. بەرخۆدانی پێشمەرگانە بە هۆکارێکی سەرەکی‌و بنەڕتیی مان‌و بوون‌و بەردوامیی جووڵانەوەی مافخوازانەی خەڵکی کوردستان دەژمێردرێ. هەر بۆیە، دەستنیشانکردنی ڕۆژێک لە مێژوودا بۆ ڕێزگرتن لە قارەمانێتی‌و ئازایەتی‌و خۆنەویستیی پێشمەرگە ئەرکێکی هەستیاری حیزب‌و ڕێکخراو‌و ئێلیتی سیاسی‌و حیزبیی کوردە. ڕێبەرایەتیی ئەوکاتی حیزبی دێموکرات دەمێک بوو کە هەستی بەو بەرپرسیاریەتییە لەهەمبەر پێشمەرگەدا دەکرد‌و لە کاتێکی مێژووییدا بە بڕیارێکی مێژوویی ئەرکی نیشتمانیی خۆی بەجێ هێنا. بە دیاریکردنی ڕۆژێک لە مێژوودا بۆ ڕێزگرتن لە پێشمەرگە، ناو‌و ناوبانگ‌و چیرۆک‌و ئەفسانەی پاڵەوانێتیی پێشمەرگەیان بۆ هەتا هەتایە لە یادگەی مێژوویی کورد‌و کوردستاندا بە زیندوویی هێشتەوە.

پێشمەرگە‌و پێشمەرگایەتی:

پێشمەرگە ئەو چەکدارە خۆنەویستە بە بیروباوەڕەیە کە،

نیشتمانەکەی باوەڕەکەیەتی‌و بەرژەوەندییە نیشتمانی‌و نەتەوەییەکان لە سەرووی هەموو جۆرە قازانج‌و حەز‌و ویستێک دادەنێ‌و هەروەها، لە پێناوی پارێزگاریکردن لە خاک‌و نیشتمانەکەی ئامادەیە خۆی بەخت بکا. لەو پێوەندییەدا، بۆ ئەوەی کە بتوانێ بە باشی بە ئەرکی پێشمەرگایەتیی خۆی هەستێ، دەستی لە هەموو خۆشییەکانی ژیانی ئاسایی هەڵگرتووە. هەڵبەت، پێشمەرگایەتی خۆی جۆرێکە لە ژیان، ئەویش ژیانێکی سەربەرزانە‌و سەربەستانەیە؛ پێشمەرگە مەعنەوییاتی ژیان لە سەرووی "واری ماتریاڵـ"ـی ژیان دادەنێ‌و پێی وایە کاتێک ژیان مانایەکی ڕاستەقینە بە خۆیەوە دەگرێ کە هەڵگری ئامانجگەلێک یان ئامانجێکی بەرزی مرۆڤانە بێ.

پێشمەرگە لە ڕووی هزری‌و باوەڕی سیاسییەوە دوورەپەرێزی لە "فوندامێنتالیسمی سیاسی‌و هزری‌و دەمارگرژی‌و دگم ئەندیشی‌و چەقبەستوویی" دەکا‌و باوەڕێکی قووڵی بە نۆرم‌و پێوەرە دێموکراتیکەکان ‌و پلۆراڵیزمی سیاسی هەیە. لە ڕووی هزری کۆمەڵایەتییەوە دژی چەوساندنەوەی مرۆڤ‌و باوەڕی بە دادپەروەریی کۆمەڵایەتی‌و تۆلێڕانس‌و پێکەوەژیانی ئاشتییانە‌و فرەیی‌و فرەچەشنی هەیە. پێشمەرگە باوەڕی بە بەها ئینسانییەکان هەیە‌و پاراستنی نۆرمە ئینسانییەکان لە هەمووکات‌و سات‌و دۆخێکدا - بەتایبەتی لە کاتی شەڕدا- بە ئەرکی پێشمەرگانەی خۆی دەزانێ. باشترین بەڵگە بۆ سەلماندنی ئەو ڕاستییە ، شێوەی هەڵسوکەوتی مرۆڤتەوەرانەی پێشمەرگەکان لەگەڵ دیلەکانی شەڕ بەپێی پێوەرە یاساییەکانی خاچی سووری نێودەوڵەتی بۆ شەڕ بووە.

لە ڕووی ئەرکەوە پێشمەرگایەتی بە دوو قوناغ دابەش دەبێ: سەردەمی ڕاپەڕین‌و بەرخودان‌و شۆڕش لە پێناوی وەدیهێنانی ئامانجە نیشتمانییەکان کە هێزی پێشمەرگە دەوری پارێزەری جووڵانەوەی سیاسی-نەتەوەیی کورد دەگێڕێ‌و مان‌و مەجوودییەتی دەپارێزێ. دوایین قوناغی ئەرکی پێشمەرگایەتی، پارێزگاری کردن لە بەرژەوەندی‌و دەستکەوتە نەتەوەییەکان‌و سەروەری‌و سنووری کوردستانە.

چاخی هەنووکەیی خەباتی ئێمە، درێژەی سەردەمی ڕابوون‌و ڕاسان‌و ڕاپەڕینی لە مێژینەی خەڵکی وشیار‌و مافخوازی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە‌و بایەخداری ئەو ڕابوون‌و ڕاپەڕینەش وەک هەمیشە پێشمەرگە بووە، هەر بۆیە لە لایەک ئەرکی ڕێبەرایەتی کردنی شۆڕش لەسەر شانی بووە‌و لە لایەکی دیکەوە وەکوو ستراتیژیی چاخی خەبات، دەوری مەرتاڵی پارێزگاری لە مان‌و بەردوامیی بزاڤی سیاسی- نەتەوەیی کوردستان گێڕاوە. ڕابوون، ڕاسان، ڕاپەڕین‌و شۆڕش‌و پێشمەرگە‌و خەڵک تەواوکەری یەکتر‌و لێکدانەبڕاون. ڕاسانی خەڵک‌و پێشمەرگە تاکوو ئێستا چەندین قۆناغیان بڕیوە:

 

payami_farmandaei_-_2


فازی یەکەمی ڕاسان: سەردەمی لەدایکبوونی پێشمەرگە‌و دەستپێکردنی ڕابوون‌و ڕاسانی ڕۆژهەڵات:

ئەو قۆناغە لە ٢٦ی سەرماوەزی ١٣٢٤ـەوە دەست پێدەکا تا دەگاتە دامەرزاندنی کۆماری دێموکراتیکی کوردستان.

دامەزرانی حیزبی دێموکرات لە ٢٥ی گەلاوێژی ١٣٢٤ی هەتاویدا ڕۆحێکی نوێ دەداتە جەستەی جووڵانەوەی سیاسی- نەتەوەیی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا. ئەو قەوارە سیاسییە مودێڕنە، دەبێتە هۆی ڕێکخستنەوە‌و یەکخستنەوەی مافویستان‌و ئازادیخوازانی کورد. هەروەها، بژاڤی کورد لەو بەشە لە کوردستاندا، لە پرش‌و بڵاوی‌و حاڵەتی ناوچەیی تێدەپەڕێ‌و لە ئۆرگانیزاسیۆنێکی مۆدێڕندا بە عەقڵانییەتێکی سەردەمییانە‌و خاوەن ستراتیژییەوە ڕێکدەخرێتەوە.

حیزبی دێموکرات لەنێو ئەندامەکانیدا کۆمەڵێک ڕێکخستنی چەکدار پێک دێنێ‌و دواتر ئەو ڕێکخستنانە بە بەرنامەوە لە بەشێک لە کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا هەندێک جموجۆڵ دەکەن، لە ئاکامدا لە ڕۆژی ٢٦ی سەرماوەزی ١٣٢٤ی هەتاویدا ڕووداوێکی مێژوویی ڕوو دەدا. لەو ڕۆژەدا، ئەو ڕێکخستنە چەکدارانە هاوشانی خەڵکی شاری مەهاباد، بەپێی بەرنامەیەکی بۆ داڕێژراو، هێرش دەکەنە سەر شارەوانی مەهاباد‌و دەستی بەسەردا دەگرن. گرتنی شارەوانیی مەهاباد لە چەند ڕوویەکەوە گرینگ بوو:

ئاسیمیلاسیۆنی کورد‌و باقیی نەتەوەکانی دیکەی ئێران، بە دوای نووسینی یەکەم یاسای بنەڕەتیی "ممالک محروصە" لە ٨ی بەفرانباری ١٢٨٥ی هەتاوی‌و تەکمیلکردنی لە ١٤ی ڕەزبەری ١٢٨٦ی هەتاویدا بە شێوەیەکی فەرمی دەستی پێکرد‌و بە هاتنە سەرکاری ڕێژیمی "ڕەزا شای پەهلەوی"‌و هاتنە ئارای بیرۆکە‌و بیردۆزەی خەیاڵیی "ملت ایران" لە چوارچێوەی پرۆژەی دەوڵەت - نەتەوەی شای ئێراندا، گەڵاڵە کرا‌و بە زوویی ڕەندێکی کردەیی بە خۆیەوە گرت. بە دوای ئەودا، دەنگی ئازادیخوازی‌و مافخوازیی کورد بە زەبری هێز سەرکوت کرا. گرتنی شارەوانیی مەهاباد وەڵامی ڕاستەقینەی نەتەوەی کورد بوو بە ئاسیمیلاسیۆنی چەند ڕەهەندیی ڕێژیمی پەهلەوی‌و هەروەها، دەرخەری ئەو ڕاستییە بوو کە کورد نەتەوەیەکی جیاوازە‌و پرۆژە خەیاڵییەکانی دوژمنانی کورد ناتوانن شوناس‌و مێژوو‌و کولتوور‌و ڕۆحی نەتەوەیی کورد بسڕنەوە.

لە لایەکی دیکەوە ئەو ڕووداوە ڕێگە خۆشکەر بوو بۆ بنیاتنانی سەروەریی نەتەوەیی لە شاری مەهاباد. هەر بۆیە، دوای تێپەڕینی ٣٦ ڕۆژ بەسەر گرتنی شارەوانیی مەهاباد، لە ٢ی ڕێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاویدا کۆماری دێموکراتیکی کوردستان ڕاگەیەندرا‌و دامودەزگای دەوڵەتی بۆ بەڕیوەبردنی کاروباری وڵات دامەزران. لە کۆی ڕێکخستنە چەکدارەکانی حیزب‌و باقیی هێزەکان، سوپایەکی نەتەوەیی ڕێکخرا‌و کاربەدەستانی کۆماری کوردستان ناوی ئەندامانی ئەو سوپایەیان بە پێشمەرگە ناودێر کرد. بەو چەشنە پێشمەرگە‌و هێزی پێشمەرگەی کوردستان لەدایک دەبێ‌و پارێزگاری لە دەستکەوتەکانی کۆمار‌و سنووری کوردستان دەبێتە یەکەم ئەرکی سەرەکیی ئەو هێزە. پێشمەرگەکان بە باوەڕ‌و بە ورەی بەرزی پێشمەرگانەوە لە چەندین بەرەی شەڕدا شکستیان بە هێرشی ئەرتشی داگیرکاری ڕەزا شایان هێنا‌و بەو پێیە، بە خوێن‌و گیانی خۆیان جێی خۆیان لەنێو دڵی مێژووی بەرخۆدانی کوردستاندا کردەوە.

فازی دووهەمی ڕاسان: ڕێکخستنەوە‌و هەستانەوە (ڕاپەڕینی ٤٦-٤٧)

بەداخەوە بەهۆکارگەلێکی سەرچاوەگرتوو لە دۆخی ئەوکاتی نێودەوڵەتی‌و سیستەمی سیاسیی جیهان‌و ناوچە‌و ناهاوسەنگیی هێز، دوای یازدە مانگ کۆماری کوردستان ڕووخا‌و کۆمار‌و دەستکەوتەکانی بوون بە بەشێک لە شانازیی مێژووی سەروەری‌و شارستانییەتی کوردستان. لەو قۆناغەدا ، بەرزڕاگرتنی ئاڵای کۆمار‌و شۆڕش لە پێناوی ئامانجەکانی کۆماردا بوون بە ئەرکی نیشتمانیی پێشمەرگە.

دوای ٢١ ساڵ خەباتی نهێنی‌و چالاکیی ژێرزەمینی، ئیرادە‌و باوەڕبەخۆبوونی پێشمەرگە لە بێچمی ڕاپەڕینێکی چەکداریی ساڵەکانی ٤٦-٤٧دا دەرکەوت‌و بە گژ داگیرکارانی کوردستاندا چوو. ڕێبەڕانی ئەو ڕاپەڕینە بە خوێندنەوە‌و لێکدانەوەی هەلومەرجی جیهانیی ئەوکات کە سەردەمی شۆڕش بە دژی کۆلۆنیاڵیزم‌و چەوسانەوە‌و زۆرداری‌و ملهوڕی بوو‌و هەروەها، بە ڕامان‌و ڕاڤەی دۆخی سیاسیی نێوخۆی وڵات‌و لە ئاکامی زۆرداری‌و دیکتاتۆریی حەمەڕەزا شا‌و سەرکوت‌و زەبر‌و زەنگی ئەو ڕێژیمە دەرحەق بە ئازادیخوازان بڕیاریان دا کە بۆ ڕزگاریی کوردستان ڕاپەڕینێکی چەکداری‌و پێشمەرگانە وەڕێ بخەن. خەڵکی وەزاڵەهاتوو لەدەست مەینەتی‌و نەهامەتییەکانی ڕێژیمی پەهلەوی بە بەشداریی خۆیان پێشوازییان لەو بڕیارە کرد.

ئەو ڕاپەڕینە جارێکی دیکە یادەورییەکانی کۆماری کوردستان لە یاد‌و دەرهەستی تاکی کورددا زیندوو کردەوە‌و بووە فاکتەرێک بۆ دووبارە بووژانەوەی هەستی نەتەوەیی‌و نیشتمانیی خەڵکی کوردستان. هەروەها دەرخەری ئەو ڕاستییەیە کە هەر کات‌و ساتێک پێشمەرگە ئیرادە بکا‌و وەجووڵە کەوێ، خەڵک ئامادەیە هاوشانی پێشمەرگە لە پێناوی نیشتمانەکەیدا تێبکۆشێ. ئەو ڕاپەڕینە بەهۆی ناهاوسەنگیی هێز‌و کەمیی پێداویستییە یەکلاییکەرەوەکان‌و چەند هۆکارێکی دیکە، هەر چەند ١٨ مانگی خایاند بەڵام بوو بە بەشێک لە شانازییە مێژووییەکانی جووڵانەوەی کوردستان.

فازی سێهەمی ڕاسان:

لە ١١ی ڕەشەمەی ١٣٥٧ی هەتاویدا لە میتینگی شاری مەهاباد‌و لەسەر زاری ڕێبەری مەزن شەهید دوکتور قاسملوو خەباتی حیزب بە ئاشکرا ڕاگەیەندرا. بە دوای ڕاگەیاندنی خەباتی ئاشکرای حیزب‌و چالاکبوونی ئەو حیزبە خەڵک بە شێوەیەکی پان‌و بەرین ڕوویان کردە ڕیزەکانی حیزب. زۆری نەخایاند بیر‌و ئەندێشە‌و ڕێبازی نەتەوەیی حیزب لە پانتایی جوغرافیایی کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا بڵاو بووە‌و لە دەرهەستی تاکی کورددا چەکەرەی کرد‌و لە بەرهەستیدا ڕەنگی دایەوە.

پێ بە پێی ئەم بارودۆخە، هێزی پێشمەرگەی کوردستان ڕێکخرایەوە‌و بە سازماندەهییەکی تازە‌و فۆرمێکی تازەوە دەرکەوت. بەشێکی بەرچاوی خەڵک‌و بەتایبەتی لاوانی خوێنگەرم کە خوازیاری پێشمەرگایەتی بوون، لە هێزی پێشمەرگەی کوردستاندا سازمان دران. لە سەرەتاکانی دەستبەکاربوونی ڕێژیمی تازەپێگرتوو، نییەتە نگریسەکانی دەرحەق بە نەتەوەی کورد دەرکەوتن. تێڕوانینی ڕێژیم سەبارەت بە مافی کورد تێڕوانینێکی ئەمنییەتی بووە ‌و کێشەی کورد بە کێشە‌و تەنگژەیەکی ئەمنییەتی ژماردووە‌و ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە قووڵایی ئەمنییەتی خۆی زانیوە، هەر بۆیە دەیەویست بە کەڵک وەرگرتن لە ڕەهەندی سەربازی‌و بە لۆژیکی هێزی داپڵۆسێنەر‌و بە پاڵپشتیی ئیدئۆلۆژیی خۆی بە مەبەستی "تکفیر"کردنی کورد، دۆز‌و پرسی سیاسی- نەتەوەیی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا ڕیشەکێش بکا. خەڵکی کوردستان‌و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بڕیاریان دابوو کە بەرگری لە دەستکەوتەکان‌و خاک‌و زێدی خۆیان بکەن. بە دوای فتوای جیهادی خومەینی بە دژی کورد لە ٢٨ی گەلاوێژی ١٣٥٨دا، هێرشی سەرتاسەری بۆ سەر کوردستان دەستی پێکرد. هێزی پێشمەرگەی کوردستان بە لە پێش گرتنی چەند جۆر تاکتیکی شەڕ، بەرگریی لە خاکی کوردستان‌و جووڵانەوەکەی کرد:

شەڕی جبهەیی: هاوینی ١٣٥٨ تا ساڵی ١٣٦٣، بەرگری لە سەربەستیی کوردستان.

لە شەڕی جبهەییدا هێزی پێشمەرگەی کوردستان بە کەمترین پێداویستیی شەڕ بەڵام بە هێزی باوەڕی خۆی لە بەرامبەر هێرشی بەربڵاوی ڕێژیمدا ڕاوەستا‌و توانی هێزەکانی ڕێژیم ڕابگرێ‌و لە چەندین بەرەدا تامی تاڵی شکستیان دەرخوارد بدا. شەڕی سێ مانگە‌و گرتنەوەی زۆربەی شارەکانی کوردستان‌و شەڕەکانی دواتر، نموونەی زەق‌و دیاری بەرخۆدانی پێشمەرگە‌و دەرکەوتنی هێزی باوەڕی پێشمەرگە‌و ئیرادەی خۆڕاگریی خەڵکی کوردستانە.

شەڕی پارتیزانی: ساڵەکانی ١٣٦٤ تا ١٣٧٥، درێژەدان بە خەبات.

هاوسەنگ نەبوونی هێز‌و کەمیی ئیماکاناتی پێویست بۆ شەڕی جبهەیی، ڕێبەرایەتی‌و فەرماندەرانی ئەو کاتی پێشمەرگەی هێنایە سەر ئەو باوەڕە کە باشترین بژاردە بۆ درێژە پێدان بە چالاکیی پێشمەرگانە، ڕووکردن لە تەکنیک‌و تاکتیکی شەڕی پارتیزانی‌و دانانی ستراتیژیی عەمەلیاتی لەسەر ئەو بنەمایەیە. هێزی پێشمەرگە جارێکی دیکە پێداچوونەوەی بە پێکهاتەی ڕێکخراوەیی‌و جۆری ئامووزشی نیزامیی خۆیدا کردەوە. شەڕی پارتیزانی ڕێوشوێنێک بوو هاوتەریب لەگەڵ هەلومەرجی ئەوکاتی خەبات‌و ئیمکاناتی بەردەست هەر بۆیە توانی بۆ ماوەیکی دوورودرێژ لە ژینگەی سیاسی‌و بازنەی جووڵانەوەی کورددا وەکوو تەوەرێکی گرینگی خەبات دەور بگێرێ‌و هەست‌و سۆز‌و بزاڤی نەتەوەیی کورد بە زیندوویی بهێڵێتەوە.

فازی چوارەمی ڕاسان: ساڵی ١٣٩٤، نوێبوونەوەی خەبات بە مێتۆدی "پێکەوە گرێدانی خەباتی شار‌و شاخ"

قۆناغی چوارەمی ڕاسان درێژەی خەباتی لە مێژینەی حیزب‌و پێشمەرگە‌و خەڵکی کوردستانە، بەڵام بە ڕەنێوهێنان‌و داڕشتنەوەی لە چوارچێوەیەکی سەردەمیانەدا. ڕاسانی نوێ، مۆدێرنیزاسیۆن‌و مۆدێڕنیزەکردنی ساختار‌و هزر‌و ستراتیژی‌و تاکتیکی خەباتە کە وەگەڕخستنی هێزی پەنگراوی کۆمەڵگا‌و کەڵک وەرگرتن لە توانستی کۆمەڵگای کوردستان مەبەستیەتی.

پێ بە پێی ئەو مۆدێڕنیزاسیۆنە، هێزی پێشمەرگەی کوردستان سەرلەنوێ‌و بە شێوەیەکی سەردەمیانە ساختاری ڕێکخراوەیی خۆی داڕشتەوە تاکوو بتوانێ وەکوو هێزێکی مۆدێڕنی نیزامی دەربەکەوێ‌و وەڵامدەری ئەرکەکانی لە ڕاستای ئامانجە سیاسییەکانی جووڵانەوەی کوردستانی ڕۆژهەڵات بێ.

لە ڕاسانی نوێدا پێشمەرگە دوو ئەرکی سەرەکیی لە سەرشانە؛ دەرکەوتنی وەکوو ڕێبەری جووڵانەوە‌و پشتیوانی لە بەردەوامی‌و مان‌و هەبوونی خەباتی نەتەوەیی. دەستپێکردنی چالاکیی پێشمەرگانە لە نێوخۆی وڵات‌و لە ناوەندی کۆمەڵگای کوردستاندا، هێز‌و وزەی بەخشییە کۆمەڵگا. بە دەرکەوتنی پێشمەرگەکان لە گۆڕەپانی سەرەکیی خەباتدا، خەڵکی کوردستان پشتیوانیی خۆیان لە هێزی پێشمەرگەی کوردستان ڕاگەیاند‌و بە پیری "مەنشوور"ی ڕاسانەوە هاتن.

پێشمەرگەکانی کوردستان بە خوێنی ئاڵی خۆیان چەخماخەی خەباتی نوێیان لێدا‌و بەردی بناخەی ڕاسانی نۆێیان دانا. لە ئاکامدا، ڕۆژهەڵاتی لە بیر کراو ، بوو بە ڕۆژەڤ‌و مژاری سەرەکیی میدیا‌و سۆسیال میدیای کوردستانی، ناوچەیی‌و جیهانی‌و هەروەها، باندۆری جیهانیی ڕاسان وای کرد کە تەنانەت کۆماری ئیسلامیش نەیتوانی وەک جاران حاشا لە چالاکیی پێشمەرگەکان بکا.

لەو سەردەمەدا، ڕاسان لەگەڵ چاخێکی هەستیار‌و تایبەتی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناڤین‌و نێوخۆی ئێران‌و کوردستانی ڕۆژهەڵات بەرەو ڕوویە‌و دەبێ ڕاسانییان بە وردبینی‌و تێڕامانەوە ڕەوتی ڕووداوەکان لێکبدەنەوە‌و بۆ بەرەوە پێش بردنی خەباتی سیاسی- نەتەوەیی- نیشتمانی هەنگاوی پێویست هەڵبگرن.

ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست لە سەردەمی تێپەڕی خۆیدا وێڵە‌و بەرەو داهاتوویەکی دوور بەڵام گەشتر هەنگاو دەنێ. سەردەمی دیکتاتۆری‌و ملهوڕی، تۆتالیتاریزم، بناژۆخوازی‌و بە ئیدئۆلۆژی کردنی کۆمەڵگا بەرەو نەمان هەنگاو دەنێ، هەر چەند هەنگاوەکان بەرەو داهاتوویەکی گەشتر شل‌و لاوازن، بەڵام مرۆڤی ڕۆژهەڵاتی ناڤینیش خولیای سەربەستی‌و ڕەهایی لە مێشکیدا چەکەرەی کردووە.

بەهاری عەرەبی‌و بە دوای ئەودا، ڕاپەڕینی جەماوەری لە وڵاتانی عەرەبیدا‌و پەلهاویشتنی شەپۆلەکانی بۆ ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست، مزگێنیدەری قۆناغێکی نوێ لە وڵاتانی عەرەبی‌و بەتایبەتی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدایە. هەر چەند بەهاری عەرەبی نەیتوانی ئامانجەکانی بپێکی، بەڵام، باندۆری لە گۆڕینی ڕەوش‌و دۆخی ناوچە هەبووە‌و دەبێ. کۆمەڵێک لە وڵاتان لە چەند بوارێکی بچووکی ڕواڵەتیدا وایان دەنواند‌و وادەنوێنن کە گۆڕانکارییان کردووە‌و بەو پێیە، دەیانهەویست‌و دەیانەوێ بە نیشاندانی ڕوخسارێکی بەناو دێموکراتیک، خۆیان لە شەپۆلەکانی گۆڕانکاری بپارێزن. ئەو جۆرە حکوومەت‌و دەسەڵاتدارانە لە ڕوانگەیەکی کەمییەتگەرایانەوە دێموکراسی دەنرخێنن‌و لە ڕاستیدا دێموکراسی بە "عدد‌و رقم" دەژمێرن. بە پێچەوانەی ئەو ڕوانگەیە، دێموکراسی "کیفیات"ێکی بەنرخ‌و بەها‌و نۆرمگەلێکی وەکوو، دەسەڵاتداریی بەرپرس‌و وەڵامدەر‌و یاسامەند‌و خەڵکی‌و ئازادییە سیاسی‌و مەدەنییەکان‌و ژیانێکی ئاسوودە لەخۆ دەگرێ. شەپۆلی نوێی خۆپێشاندانەکان لە عێراق، ئێران‌و لوبنان دەرخەری ئەو ڕاستییەن کە خەڵکی ئەو وڵاتانە خوازیاری ئەو جۆرە لە دێموکراسی‌و دەسەڵاتدارییەن.

لە پێوەندی لەگەڵ دۆخی ڕێژیمی ئێراندا، هەر وەک بەدی دەکرێ، ئەو سیستەمە نامۆیە لە ئاستی جیهان بە نابەرپرس سەربزێو ، مەترسیدار بۆ سەرئاسایشی جیهانی‌و ماکەی تێرۆریزم‌و بناژۆخواز ناسراوە. لە ئاستی ناوچەشدا، بە ڕێژیمێکی دەستوەردەر، دوژمنی هێمنی وڵاتان، دوژمنی دێموکراسی‌و ڕەوتە دێموکراتیکەکان‌و داڵدەری تێرۆریزم هەڵدەسەنگێندرێ.

لە ئاستی نێوخۆشدا، بە جەمسەرێکی دژبەری مافی مرۆڤ‌و نۆرمە ئینسانییەکان، ڕێژیمێکی تێرۆریست‌و تۆقێنەر‌و تۆتالیتاریست پێناسە دەکرێ. ئەو تایبەتمەندیاینە‌و عەقلییەتی پاسیوی کۆماری ئیسلامی وای کردووە کە خەڵک‌و ڕێژیم بکەونە دوو بەرەی دژ بە یەک. ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بە بەکارهێنانی هێزی داپڵووسێنەر‌و قەڵاچۆکردن‌و تێرۆر‌و تۆقاندن لە لایەک‌و لە لایەکی دیکەوە لە ڕێگای پەروەردەی ئیدئۆلوژییانە‌و بە سەرفکردنی تێچوویەکی زۆرەوە، ویستی شوناسی نەتەوەیی‌و ئیتنیکی‌و فەرهەنگی‌و هزری ئازادیخوازی بسڕێتەوە‌و کۆمەڵگا‌و تاکەکانی دەستەمۆ بکا‌و لە چەمکی "امت ولی فقیە"دا شوناسێکی خوازراو‌و دەستکردی خۆی پێ بدا، بەڵام شەپۆلی سێیەمی خۆپیشاندانەکان‌و ڕاپەڕینی بەرینی خەڵک‌و گیانفیداییان، تەواوییەتیی ئەوە سیاسەتەی کۆماری ئیسلامییان لەگەڵ شکست بەروەڕوو کردووە.

ڕاسانییەکانی شارەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات بە هاتنە سەر شەقامەکان بە شێوەیەکی شارستانییانە‌و دوور لە گرژی‌و ئاڵۆزی، داواکارییەکانی خۆیان بەرز کردەوە‌و خوازیاری مافە نەتەوەییە زەوتکراوەکانیان بوون. ڕێژیمی ناشارستانی‌و دوور لە لۆژیکی مرۆڤایەتی، هۆڤانەئاسا وەڵامی داوا ڕەواکانی خۆپیشاندەرانیان دایەوە، هەر بۆیە پێشمەرگەکانی شەقام بەبێ چەک‌و بەدەستی بەتاڵ بە گژ هێزە بەربەرییەکانی کۆماری دژی کوردی ئیسلامی ڕاچوون‌و لە بەرامبەریاندا ڕاوەستان‌و بەخوێن‌و بە فیداکردنی گیانیان بەرگرییان لە داوا ڕەواکانی خۆیان دەکرد. ڕێژیم بە شەهیدکردنی بێ بەزەییانەی خۆپیشاندەران‌و گرتن‌و ئەشکەنجەدانیان بە قەوڵی خۆی پێشی بە داوا ڕەواکانی خەڵک‌و داڕووخانی پایە لەرزۆکەکانی دەسەڵاتی خۆی گرتووە، خەیاڵێک کە زۆرێک لە ڕێژیمە سەرکوتکەرەکان‌و یەک لەوان ڕێژیمی پێشتری کردە پەندێک بۆ مێژوو.

بەگشتی مەبەستی سەرەکیی ڕاپەڕینی ئەو جارەی خەڵکی ئازدیخوازی ئێران‌و مافویستانی کوردستان - کە دەسپێکی شۆڕشێکی کۆمەڵایەتی- سیاسییە - هەڵکەندنی تانوپۆی کۆماری ئیسلامی لەسەر ئەرزی واقعی ژینگەی سیاسیی ئێران‌و جوغرافیای سیاسی ئێران‌و کوردستانی ڕۆژهەڵاتە. حاکمییەتێکی ناوەڵامدەر‌و نابەربەرپرس‌و ڕێژیمێک کە خەڵکی ئازادیخواز‌و مافویست بە بەکرێگیراوی بێگانە بزانێ، خەڵک نەویست‌و مەحکووم بە نەمانە. هەر بۆیە، دەنگی ئازادی‌و ئازادیخوازانی ئێران‌و مافویستانی کوردستان تا لووتکەی سەرکەوتن دانامرکێ‌و درێژە دەکێشێ.

هێزی پێشمەرگەی کوردستان پشتیوانی لە داوا ڕەواکانی خەڵکی ئێران دەکا‌و خۆی بە پاڵپشتی سەرەکی مافویستانی کوردستان دەزانێ‌و سەرکوتی بێ بەزەییانەی خەڵک مەحکووم دەکا، هەروەها، خۆی بە هاوخەمی بنەماڵەی شەهیدانی شەقام دەزانێ‌و هیوای سارێژبوونی برینی برینداران دەخوازێ‌و هیوادارە کە هەرچی زووتر گیراوانی خۆپیشاندانەکان لە سیاچاڵەکانی ڕێژیم ڕزگاریان ببێ.

هێزی پێشمەرگە‌و خەڵکی کوردستان لەو بەکرێگیراوانەی کە دەستیان لە ڕشتنی خۆێنی خۆپیشاندەراندا هەیە، خۆش نابێ‌و دەستی دادپەروەری بە زوویی بەرۆکی ئەوان دەگرێ‌و تاوانی خوێنی بە ناحەق ڕژاوی خەڵکیان دەستێنێتەوە.

هاوڕێیانی هێژا:

ئەوڕۆ هاوکات لەگەڵ یادکردنەوە لە ٢٦ی سەرماوەز، ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان‌و ڕێزگرتن لە فیداکاریی پێشمەرگەکانمان، دەورەی ٢٤٠ی پێشمەرگە کوتایی بە کارەکانی هێنا‌و کۆمەڵێکی دیکە لە لاوە بەهەست‌و بەبڕشت‌و لێهاتووەکانی نیشتمانی خۆشەویستمان بەرگی پیرۆزی پێشمەرگایەتییان پۆشی‌و تێکەڵ بە ڕێزەکانی لەبڕاننەهاتووی پێشمەرگەکانی کوردستان بوون.

ئەو کۆمەڵە وڵاتپارێزە لە بڕیارێکی بوێرانەدا بە سوێند بە نیشتمان، ئاڵای پیرۆزی کوردستان‌و خوێنی شەهیدان بەڵێنییان داوە تاکوو توانست‌و هێزی کارای خۆیان لە خزمەت بە نیشتمانەکەیان وەگەڕ بخەن‌و هاوشانی هاوڕێکانیان‌و شان بە شان لەگەڵ شەقام‌و شار بەرەو سەرکەوتنی یەکجارەکی‌و وەدیهێنانی ئاواتی شەهیدەکان هەنگاو بنێن. پیرۆزبایی پۆشینی بەرگی پیرۆزی پێشمەرگایەتی لە پێشمەرگە خوێنگەرمەکانی دەورەی ٢٤٠ی فێرگەی فەرماندەیی دەکەین‌و هیوای سەرکەوتنیان بۆ دەخوازین.

هەروەها، بەو بۆنەوە دەستخۆشی لە فێرگەی فەرماندەیی‌و مامۆستایانی ماندوونەناسی فیرگە دەکەین کە بە لێبڕاوانە‌و بەرپرسانە‌و بێ پسانەوە، ئەرکەکانی خۆیان بەجێ گەیاندووە.

لە کوتاییدا،

سڵاو دەنێرین بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی کوردستان، بەتایبەتی شەهیدانی خۆپیشاندانەکانی ڕۆژهەڵات.

٢٦ی سەرماوەز، ڕۆژی پێشمەرگەی کوردستان لە خەڵکی کوردستان‌و پێشمەرگە قارەمانەکانی کوردستان پیرۆز بێ.

بژی هێزی پێشمەرگە، باسکی بەهێزی خەڵکی کوردستان.

بژی حیزبی دێموکرات، قوتابخانەی ڕاستەقینەی هزری نەتەوەیی‌و پێشمەرگە.

 

٢٥ی سەرماوەزی ١٣٩٨ هەتاوی

فەرماندەیی هێزی پێشمەرگەی کوردستان

 

  _______________________________________

 بۆ پێوه‌ندی‌ گرتن له‌گه‌ڵ‌ به‌ڕێوه‌به‌ر‌ى ماڵپه‌ڕ له رێگه‌ی‌ فه‌یسبووكه‌وه‌ ئێره‌ كلیك بكه‌ 


ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 444
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy