هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

بایکۆت چی گۆڕیوە؟

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

karim_parwizi_-_web_-_kp_-_2017باسێکی گرنگ‌و سەرەکیی نێوان هێز‌و لایەنە سیاسی‌و چالاکانی ئێران‌و بەتایبەت کوردستان، لە ماوەی چەند دەیە‌و چەندین دەورەی بەناو هەڵبژاردن لە ئێراندا، باسی بایکۆت کردن یان بەشداری کردن بووە‌و لە سەروبەندی هەر شانۆگەرییەکدا بەشێک لە هەمان لێدوان‌و شیکاری‌و هەڵوێستەکان دووپات دەبنەوە.

ئەوەی ڕوون‌و دیارە کە هەموو بەناو هەڵبژاردنەکان لە ئێراندا وەکوو یەک‌و هاوشێوە‌و لە دۆخ‌و هەلومەرجی هاوتا‌و یەکساندا بەڕێوە نەچوون. بەناو هەڵبژاردن لە ئێراندا، چوار جۆرن: هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری، هەڵبژاردنی مەجلیس، هەڵبژاردنی خوبرەگان‌و هەڵبژاردنی شۆراکان

بە گشتی، هەڵبژاردن بۆ مەجلسی خوبرەگان جگە لە دەوری یەکەمی کە ساڵی ١٣٥٨ بەڕێوە چوو، دەورەکانی دیکە گرنگیەکی ئەوتۆیان نەبووە‌و لە کەشی سیاسیی ئێراندا بە بێدەنگی تێپەڕیون‌و خەڵکیش زۆر هەستیار نەبوون بۆی‌و هەرچەند جاریش کە ڕێژیم هەوڵی دابێ تۆزێک گەرموگوڕی بە شانۆگەریی لە هەڵبژاردنی مەجلسی خوبرەگان بدا، بەڵام تێیدا سەرکەوتوو نەبووە‌و وەکوو شتێکی لاوەکی لە ڕووداوە سیاسیەکاندا تێپەڕیوە.

هەڵبژاردنی شۆراکانی شار‌و دێ:

یەکەمجار هەڵبژاردنی شۆرای شار‌و گوند لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێران، لە هەندێ شوێن بە شێوەی خۆڕسک بەڕێوە چوون‌و لە شوێنی وەکوو سنە شۆرایەکی خەڵکی پێک هات. هەرچەند ڕێکار‌و چۆنیەتیی بەڕێوەچوونەکەی گرفتی هەبوو‌و ڕەنگدانەوەی هەموو خەڵک نەبوو، بەڵام چوونکە لە دڵی کۆمەڵانی هەراوی خەڵکەوە هەڵقوڵابوو، وەکوو ڕووداوێکی گرنگی مێژوویی مایەوە. دواتر ئەو جۆرە شتانە ڕێژیم ڕێگەی پێ نەدان هەتاکوو لە سەردەمی بەناو چاکسازیخوازاندا، هەڵبژاردنی شۆراکانی شار‌و دێ بەڕێوەچوون‌و چوونکە شۆرایەکی سیاسی نەبوون، ڕێژیم فیلتێری ئەوتۆی لەسەر دانەنان‌و ژمارەیک نوێنەری ڕاستەقینەی خەڵک لە شۆراکاندا لەو یەکەم دەورەی کە ڕێژیم بەڕێوەی برد، هەڵبژێردران کە دوای ئەوەی دەرکەوت خەڵک لەو دەرفەتە کەڵکیان وەرگرتووە، دەسەڵاتدارانی ویلایەتی فەقیهی، ئەو درگایەشیان داخست‌و فیلتێرەکانیان لەوێش توند کردەوە‌و دواتر شۆرای شار‌و دێ تەنیا بوو بە شوێنێک بۆ گەندەڵی‌و زەوی داگیرکردن‌و دابین کردنی هەندێک بەرژەوەندیی بنەماڵەیی.

هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری:

ڕێژیم لە هەموو دەورەکانی ئەو بەناو هەڵبژاردنەدا هەموو هەوڵی خستۆتە گەڕ کە خەڵک بۆ سەر سندووقەکان ڕابکێشی‌و بە شێوەیەکی گشتی کردوویە بە ئامرازێک بۆ دیاری کردنی چوارچێوەی بیرکردنەوە‌و کایەکردن لە نێو پارسەنگە دیاریکراوەکان لە لایەن بەیتی ڕەهبەرییەوە‌و ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لە سیمای گشتیی خۆیدا، هەوڵی داوە کە لەو بەناو هەڵبژاردنانەی سەرۆک کۆماری کەڵک وەربگرێ تاکوو ئومەتی واحیدەی ئیسلامی بێنێتە دی، ئیتر کایە نێوخۆییەکانیشی بە ئاراستەی ئەو ستراتژییەدا ڕێک خستۆتەوە.

 

KP_-_baykot_-_1


هەڵبژاردنی مەجلس:

لە دەوری یەکەمی ئەو هەڵبژاردنەدا کە فیلتێرەکانی ڕێژیم تەنگ نەکرابوونەوە، دەرەتانی هەڵبژاردنی نوێنەری ڕاستەقینە هەبوو کە خەڵکی ئێران‌و نەتەوەی کوردیش نوێنەرانی ڕاستەقینەی خۆیان هەڵبژارد، بەڵام ڕێژیم کە دوای ئاکامەکانی زانیی نوێنەرانی خەڵک‌و دڵخوازەکانی ڕێژیم یەک ناگرنەوە، لە کوردستاندا ئاکامی هەڵبژاردنەکانی هەڵوەشاندەوە‌و نوێنەرانی کورد نەیانتوانی لە مەجلسدا بەشدار بن.

دواتریش لە دەورەکانی دیکەدا ڕێژیم کە ئەزموونی پەیدا کردبوو، هەم فیلتێرەکانی تەنگتر کردەوە‌و هەم لە موهەندسیی دەنگدا شارەزایی تەواوی بەدەست هێنا‌و ئیتر دەرەتانێک نەما کە خەڵک نوێنەری خۆیان هەڵبژێرن‌و هەموو کایەکە بۆ خەڵک بوو بە کایەی مل ڕاکێشان بۆ خراپ لە بەرامبەر خراپتردا! تەنیا خاڵێک کە هەندێک لە چالاکانی کورد ناوەبەناوە ئاماژەی پێ دەکەن، فراکسیۆنی کوردەکانی ئەندامی مەجلسی ڕێژیمە کە ئەوانیش کارنامەیەکی ڕەشیان تۆمار کرد ئەوکاتەی کە بەیانیەیەکیان بڵاو کردەوە‌و دژی دادگای میکۆنووس هەڵوێستیان گرت‌و مەئمووریەتی نوێنەرایەتیی ڕێژیمیان بەجێ گەیاند!

بەشێوەیەیکی کراوەتر‌و فراوانتر گەر بچینە سەر بەناو هەڵبژاردنەکان، لەسەر دوو جۆر هەڵبژاردن، مەجلسی ڕێژیم‌و سەرۆک کۆماری هەندێک ڕاوەستە دەکەین.

هەڵبژاردن بۆ مەجلیسی ڕێژیم

هەڵبژاردنی مەجلیس، هەر وەک ئاماژەی پێ کرا، فیلتێرەکانی ڕێژیم بەشێوەیەکی زۆر پاوانخوازانە‌و کۆنەپەرستانە تەنگ‌و تەنگتر کراونەتەوە‌و تەنانەت هەندێک جار کەسێک کە لە دەستیان دەرچووبێ‌و کردبێتیان بە نوێنەری مەجلس کە هەڵسوکەتیان بە دل نەبووبێ، لە دەوری دیکەدا ڕەدیان کردۆتەوە‌و فیلتێرەکانیان تەنگتر کردۆتەوە.

هەر لە یەکەم قۆناغ کە بریتیە لە خۆکاندیدکردن‌و بەربژێربوون، ئەسڵی هەڵبژاردنی ئازاد‌و دێموکراتیکیان پێشێل کردوە‌و ئازادییان خنکاندووە. گەر بە سەدان‌و هەزاران کەسیش لە ماوەی چەندین دەورەی هەڵبژاردنەکاندا خۆیان بەربژار کردبێ، شۆرای نیگابان بە تێغی بێبەزەییانەی سانسۆر، ڕەدی کردوونەتەوەو تەنیا کەسانی سوێندخواردووی خۆیان یان گەر لە دەستیان دەرچووبێ کەسانی بێتوانا‌و بێ‌پێگەیان ڕێگە پێداوە. ئەڵبەت ئەم پرۆسەیە لە کوردستان وا بووە‌و لە شوێنەکانی دیکەی ئێران بەتایبەت لە ناوەند هاوکێشەکان جۆری دیکە بوون‌و لەوێ ڕکەبەرایەتیی نێو باندەکانی ڕێژیم دیاریکەری فیلتێرەکان بوون. ئەڵبەت لە ناوەند‌و لە شارە گەورەکانی ئێرانیش جیا لە کەسانی سەر بە باندەکانی نێو ڕێژیم، ڕێگە بە کەسی دیکە جا لیبراڵ بێ یان سۆسیالیست یان مەشرووتەخواز یان سەمپاتیی بۆ موجاهیدین هەبووبێ یان هەرچیی دیکە جگە لە باندەکانی سەر بە ویلایەتی فەقیه ڕەد کراونەتەوە.

لە قۆناغی دووهەمدا کە بریتییە لە پرۆسەی پڕوپاگەندەی هەڵبژاردن‌و دەنگ وەرگرتن‌و ژماردنی دەنگەکان‌و تەییدی ئاکامی دەنگدان، ڕێژیم لە هەر دەورەیەکدا پیلانێکی تایبەتی بەو هەلومەرجە بەڕێوە بردووە‌و هەردەورەیەک ئەزموونێکی لە موهەندسیی هەڵبژاردن کۆ کردوەتەوە‌و لە دەورەکانی دیکەدا کەڵکی لێ وەگرتوون. بەو شێوەیە، بە موهەندسیی هەڵبژاردن، ڕێژیم بە گشتی ئەوەی کە ویستبێتی‌و حەزی لێ بووبێ لە سندووقی هەڵبژاردن دەری هێناون. لە ڕاستیدا بەناو هەڵبژاردن بووە بە پرۆسەیەک تاکوو ڕێژیم خەڵک بکێشێتە سەر سندووق‌و خەڵک وا هەست بکەن کە کاریگەریی سیاسییان هەیە‌و ڕێژیمیش بەرهەمەکەی بۆ خۆی بچنێتەوە‌و دوای تەواوبوونی پرۆسەکە خەڵک دووبارە بە دەستی بەتاڵ گەڕاونەتەوە سەر ماڵی وێرانی خۆیان.

بە هەموو فیلتێر‌و بەرچاوتەنگییەکان‌و پاوانخوازییەکانی ڕێژیمەوە، گەر قۆناغی دووهەمی ئەو بەناو هەڵبژاردنانە خاوێن بوایە، یان بەواتایەکی دیکە، دەنگی ڕاستەقینەی خەڵک بخوێندرایتەوە‌و دەنگی خەڵک دیاریکەر بوایە کە کێ براوەیە‌و کی دۆڕاو، دەکرا لە چکۆلەترین دەرفەتەکانی نێو ئەو بەناو هەڵبژاردنەش کەڵک وەربگیرایە تاکوو خەڵک هاواری خۆیان بکەن. گەر نەیاندەتوانی نوێنەری ڕاستەقینەی خۆیانیش بنێرنە مەجلس، لانیکەم بە دەنگ‌و هەڵوێستی خۆیان بیانگوتبا کە دڵخوازەکانی ڕێژیممان ناوێ‌و کەسی دیکەیان هەڵ ببژاردایە، بەڵام ئەزموونەکان سەلماندوویانە کە ڕێژیم ئەوەی حەزی لێ بێ لە سندووقەکان دەری دێنێ، جا خەڵک دەنگیان بە چی داوە گرنگ نیە.

هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری

ئەم بەناو هەڵبژاردنە داستانێکی دیکەیە.

چەند دەورەی بەناو هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری بەڕێوە چووە‌و هەموو دەورەکان لە دۆخێکی تایبەتیی خۆیاندا بەڕێوە چوون‌و ڕێژیمیش لە هەموویاندا بەرنامەی تایبەتیی خۆی جێبەجێ کردووە.

بەپێچەوانەی هەڵبژاردنەکانی دیکە بۆ شۆراکان ومەجلیس‌و خوبرەگان، هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری هەر لە یەکەم دەورەدا فیلتێری تایبەتیان بۆ دانا‌و بە سیستماتیک‌و بە تەواوی موهەندسی کراو کاریان کرد. بەڵام تایبەتمەندییەکی ئەساسیی سەرۆک کۆماری لە سیستمی ویلایەتی فەقیهیدا ئەوە بوو کە جگە لە خامنەیی کە دواتر خۆی بوو بە وەلیی فەقیه‌و ڕەجایی کە کوژرا، هەموو سەرۆک کۆمارەکانی دیکە لە لایەن سیستمەوە دوای سەرۆک کۆماری کەوتنە خانەی دژبەر‌و فیتنە‌و خرابکار‌و لادەر‌و تەنانەت یەکێک وەکوو بەنی سەدر هەر نەیانهێشت دەورەکەی تەواو بکا‌و ناچاریان کرد بە هەڵاتن خۆی دەرباز بکا!

بەناو هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی ڕێژیم لە یەکەم پلەکانەوە کە بڕیاری دەسپێکەکەی دەدرێ تا ناونووسین‌و ڕەدی سەلاحیەت‌و موهەندسیی دەنگدان‌و ئیدارەکردنی باس‌و لێدوانەکان‌و تا ئاکامی خوازراوی ڕێژیم لە سندووقەکان، هەمووی بەرنامە بۆداڕێژراو بووە‌و بە چڕوپڕی دەستیان بەسەر هەموو کون‌و کەلێنێکیدا گرتووە. بەڵام لەوانە گرنگتر، خودی ستراتژیی کۆماری ئیسلامی بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری، دەستنیشانکردنی چوارچێوەی سیاسی‌و بەرنامەی کار‌و کایە لە ڕێرەوێکدا بووە کە ڕێژیم بەرهەمەکانی بچنێتەوە‌و لەو نێوەشدا دەستیان بۆگەمە‌و پیلانی جۆر بە جۆر بردووە تاکوو خەڵکی تێدا بەشداری شانۆکە بکەن‌و خودی خەڵک‌و هێز‌و لایەن سیاسییە نێوخۆیی‌و دەرەکییەکان وەها کایە بدەن کە لە هەردەورەیەکی هەڵبژاردندا وا هەست بکەن کە ئەم دەورەیە جیاواز‌و زۆر گرینگە‌و لە کۆتاییشدا نەزانن کە بۆچی وای لێ هات؟!

لە ئاستی بیرکردنەوە‌و ڕوانینی کۆمەڵگاشدا، ڕێژیم لە شانۆگەریی هەڵبژاردن کەڵکی وەرگرتوە تاکوو کۆی چوارچێوەی سیاسەت‌و بیرکردنەوە لە ئێراندا کۆنترۆڵ بکا‌و ئیدئۆلۆژیی ئیسلامی ویلایەتی فەقیهی کە بریتییە لە ئومەتی واحیدەی ئیسلامی لە ژێر ڕێبەریی نوێنەری ئیمامی زەماندا، وەها لە نێو خەڵکدا جێ بخا‌و لەو چوارچێوەدا بخولێنەوە کە هیچ گومانیان بۆ پەیدا نەبێ کە ئیمکانی شتی دیکەش هەیە.

ڕێژیم لە بەناو هەڵبژاردنەکانی سەرۆک کۆماریدا، هەم چوارچێوەی کایەی سیاسی دیاری دەکا‌و هەم شێوازی ڕوانینی خەڵکیش بۆ سیاسەت‌و کایەی سیاسی دیاری دەکا. لەم هەڵبژرادنانەدا چەند خاڵی بنەمایی دەکاتە ئامانجی مەبەستە نگریسەکانی:

- دیاریکەری ڕۆڵ‌و کاریگەری‌و ئاکامی هەموو شت تەنیا‌و تەنیا وەلیی فەقیه‌و بەیتی ڕێبەرییە.

- خەڵکی ئێران کەسانێکی تێنەگەیشتوون کە هەردەم ئەگەری ئەوە هەیە بە دنەدانی بێگانە‌و دوژمنانی ئیسلام! هەڵخڕێن‌و بەلاڕێدا بچن‌و بۆیە پێویستە عەقڵی وەلیی فەقیه لە ڕێگەی شۆرای نیگابانەوە ڕێنیشاندەریان بێ.

- تەنیا ئیمکانێک بۆ هەڵبژاردن لە بەردەستی خەڵکدا هەیە، هەڵبژاردن لە نێوان ساڵح‌و ئەسڵەحە کە بە ئەدەبیاتی وەرگێڕدراوی ڕێفۆرمخوازان‌و دۆڕاوانی سیاسیی پاساوهێنەرەوە بۆ ڕێژیم (هەڵبژاردن لە نێوان خراپ‌و خراپترە).

- هەموو ناسنامە‌و پێناسەیەکی سیاسی‌و گرووپیی جیاواز دەبێ بسڕێتەوە‌و خۆیان لە پێناسەی دەستنیشانکراوی ڕێژیمدا ببیننەوە.

- سەرۆک کۆماری ویترینێکە بۆ دووبارە‌و دووبارە بەرهەمهێنانەوەی ڕەوایی ڕێژیم لە نێو ئاپۆرای جەماوەری بەمێگەلکراودا. (ڕێژیم کۆمەڵگایەکی ڕێکخراوی بە گرووپبەندی‌و دەستە‌و توێژی جیاوازی کۆمەڵایەتییەوە ناوێ، بەڵکوو کۆمەڵگا وەکوو مێگەلێک دەبینێ کە بە فەرمانی گۆچانی دەستی شوان بەم لاو بەولادا بچن.)

- کورتە دەرەتانێکی دەسەڵات کە بۆ سەرۆک کۆماری هەبێ، لە نێوان گرووپەکانی نێو حاکمیەت‌و باندەکانی ڕێژیمدا دەستاودەست بکرێ تاکوو باڵانسی هێز بە زەرەری لایەک وەها نەشکێتەوە کە وەلیی فەقیه وەپەراوێز بخرێ. (لەم چوارچێوەدا دەتوانین خوێندەوەیەکی دروستمان بۆ ڕەدی سەلاحیەتی ڕەفسەنجانی‌و ئەحمەدی نژاد‌و وەلانانی گرووپە کانی بەقەول ڕاست‌و چەپی ڕێژیم لە بڕگەی جیاوازدا هەبێ. چوونکە هەر جارەو باڵانس بە لایەکدا دەشکێتەوە، جاری دیکە لە لایەکی دیکەوە قەرەبوو دەکرێتەوە تاکوو "فەسلول خیتاب" هەر وەلیی فەقیه بێ.)

- سەرۆک کۆماری‌و دەزگا ئیجراییەکانی ژێر دەستی کە لە چاو دەزگاکانی دەستی وەلیی فەقیهدا دەسەڵاتێکی ئەوتۆیان نیە دەبێ وەکوو سپەرێک بن کە هەموو گەندکارییەکانی ڕێژیم بەسەر ئەواندا بشکێتەوە‌و داوێنی وەلیی فەقیه لەو خراپەکاریانە پاک نیشان بدرێ.

ئەمانە خاڵە سەرەکیەکانی ستراتژیی کۆماری ئیسلامی لە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری بێدەسەڵات‌و فرەدوودایە کە تەنیا بەرهەمی ماددیی بۆ باندی خاوەن سەرۆک کۆماری هەیە‌و دەتوانێ ئیمتیازاتی ماددیی فراوان تاڵان بکا‌و خەڵکیش هەژارتر لە جاران‌و سیاسەتیش لە ئێراندا پاوانکراوتر لە هەمیشە بێ.

بایکۆت یان بەشداری؟

پرسیاری ئەساسی لێرەدا ئەوەیە کە بایکۆت کردن یان بەشداری کامەیان دەتوانن شتێک بگۆڕن؟

ئەوەی کە ئەزموونی چەندین ساڵەی دەسەڵاتی سەرەڕۆی کۆماری ئیسلامی سەلماندوویە، بەشداریی خەڵک لەو هەڵبژاردنانەدا ڕۆڵی کاریگەریان لە دیاریکردنی ئاکامی شانۆیەکەدا نەبووە‌و لە هەر قۆناغ‌و بڕگەیەکدا ڕێژیم بەپێی پێویستییەکانی پیلانی گێڕاوە‌و شانۆکەی بەشێوازی دڵخوازی خۆی ڕازاندۆتەوە‌و ئەو کاتەش کە موهەندسیی هەڵبژاردنەکەی بە دڵی خەڵک نەبووبێ‌و کەسانێک وێرابێتیان ناڕەزاییەک دەرببڕن وەکوو ساڵی ١٣٨٨ی هەتاوی بە کوشتار‌و ئەشکەنجە‌و دەسدرێژی کردن، خەڵکیان سەرکوت کردووە‌و باندە ناڕازییەکانی ڕێژیمیش بێدەنگ بوون، چوونکە لە ڕاپەڕینی خەڵکدا ئەساسی ڕێژیمەکەیان وەمەترسی دەکەوێ‌و لە بڕگەی کۆتاییدا هەر لەگەڵ وەلیی فەقیه دەگەنەوە بە یەک. دوای چەندساڵێش کە وا دەزانن خەڵک شتەکانیان لەبیر کردووە، وەکوو خاتەمی داوای ئاشتبوونەوە لەگەڵ وەلیی فەقیهدا دەکەن‌و خامنەییش ئاشتیان ناکاتەوە!

بەشێوەیەکی گشتی نە سەرۆک کۆمار لە ئێرانی ئیسلامیدا دەسەڵاتێکی هەیە تاکوو بە قازانجی خەڵکی وەکار بێنێ‌و نە ڕێگە دەدەن کە کەسی تۆزێک خراپ! بەشداری ڕکەبەریی هەڵبژاردن بێ‌و نە ڕێگە دەدەن کە دەنگی خەڵک تەنانەت ئەو کاریگەریەشی هەبێ کە لە نێو مۆرە چنراو‌و دەسنیشانکراوەکاندا کەسێک هەڵبژێرن.

لە وەها پرۆسەیەکی لەپێشدا هەموو چوارچێوە دیاردا، دەرەتانی هیچ نیە‌و بەشداری کردن تەنیا دەبێتە ئامادەبوونی خەڵک لە پای سندووقە نمایشییەکاندا‌و لەبەرچاوی دووربینەکاندا بە جیهان نیشان بدەن کە ڕێژیمەکەیان ڕەوایی خەڵکی هەیە‌و سەرەڕای هەموو سەرکوت‌و کوشتار هێشتا خەڵک مل ڕادەکێشن بۆ تیغی جەللاد.

لە هەندێک لەم هەڵبژاردنانەدا جارنەجارێک دەنگێکی وەها پەیدا دەبێ کە ئەو گۆڕەپانەی بەربژاربوون‌و پڕوپاگەندەی هەڵبژاردنە‌و کایەی سیاسییە دەکرێ وەکوو دەرەتانێک کەڵکی لێ وەربگیرێ کە خەڵک داواکارییەکانیان بێننە بەرباس‌و لانیکەم خەڵک قسەی خۆیان بکەن. ئەم ئیستدلالە چەند گرفتی سەرەکیی هەیە:

- یەکەم ئەوەی کە خەڵک لە ئێران‌و بەتایبەت لە کوردستان بە شێوازی جۆربەجۆر داواکاری‌و ویستی خۆیان باس کردوە‌و ساڵانێکی دوور‌و درێژە کە خەڵک داوای ئازادی دەکەن‌و هەر بوونی هەزاران شەهید‌و هەزاران کەس کە ئەزموونی زیندانەکانی کۆماری ئیسلامییان هەیە‌و ئێستاش زیندانەکان پڕن لە زیندانیی سیاسی، بەڵگەی حاشا هەڵنەرگن کە خەڵک داواکاری‌و قسەکانی خۆیان هێناوەتە بەرباس.

- دووهەم گرفت ئەوەیە کە خودی ئەم ئیستدلالە دەچێتە خانەی خزمەت بە ڕێژیمەوە کە گوایە لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا دەرەتان بۆ خەڵک هەیە کە ویستی خۆیان باس بکەن‌و هەڵبژاردن لە کۆماری ئیسلامیدا لە کەش‌و دۆخی ئازادیدا بەڕێوە دەچێ! لە کاتێکدا دەزانین کە بەتایبەت لە کوردستاندا چ ڕایەڵەیەکی پڕ هەزینەی سیخوڕ‌و بەکرێگیراو بڵاو کراوەتەوە‌و هەرکەس شتێکی چکۆلەش بهێنێتە بەرباس تووشی چ ئاکامێکی دەکەن‌و لە زینداندا چی بەسەر دێنن.

- سێهەم گرفت ئەوەیە کە هەندێک کاناڵی تایبەتیی ڕێگەپێدراوی ڕێژیم کە باس لە داخوازی‌و قسەکانی خەڵک دەکەن، بەتایبەت لە کوردستاندا، لەو سەروبەندەی هەڵبژاردنەدا کە وەگەڕ دەخرێنەوە، ئاستی مافی ڕەوای نەتەوەی کورد ئەوەندە دابەزێنن کە لەگەڵ کەمترین ستانداردەکانی کۆماری ئیسلامیدا بێتەوە‌و لەڕاستیدا بەناوی کوردەوە قسە دەکەن‌و ویستی نەتەوەی کورد هەرزان فرۆش دەکەن.

- گرفتی چوارەم ئەوەیە کە هەندێک کاناڵ‌و مۆرەی هاندراوی ڕێژیم بن یان گەر خۆیان‌و ئیرادەی خۆیان بن، چالاکیی سیاسی‌و خەبات بۆ مافی گەل ئەوەندە بەرتەسک دەکەنەوە کە خۆی لە چوار ساڵ جارێک شانۆگەریی هەڵبژاردندا ببینێتەوە‌و لەو سەردەمی شانۆ سیاسییەدا هەندێ لێدوان بدەن‌و وا بنوێنن خەبات دەکەن‌و دوای کۆتایی شانۆکە‌و دادانەوەی پەردەی کۆتایی، ئەوانیش دەچنە خەوی زستانیی چوارساڵەوە تا لە شانۆیەکی دیکەدا وەجووڵە بخرێنەوە. ئەوانە تەنانەت خەباتکاریش هەرزان فرۆش دەکەن‌و دەیکەن بە ئیرادەیەکی بێ‌مەترسی‌و پاستۆریزە.

لە بەرامبەر هەڵوێستی بەشداری کردن‌و بایکۆت نەکردندا، هەڵوێستی بایکۆت کردن هەیە کە بڕیار دەدا کە لە هەموو شانۆگەری‌و کایەکە تێ هەڵدەدا‌و چوارچێوەی دڵخوازی ڕێژیمی قبوول نیە.

پرسیارێک کە زۆر دەمێکە بەرەوڕووی بڕیاری بایکۆت دەبێتەوە لە ئاستی گشتیی ئێراندا ئەوەیە کە؛ ئایا دەتانەوێ بە بایکۆت کردن ئێران تووشی چارەنووسی عێراق‌و لیبی‌و لەم دواییانەشدا سووریە بکەنەوە؟

لە کوردستانیشدا ئەوانەی دڵیان بۆ کایە سیاسییەکانی ڕێژیم لێدەدا دەڵێن: باشە بایکۆت کردن تا ئێستا چی گۆڕیوە وا دەتانەوێ ئەو هەڵوێستە کۆن‌و سواوە دووپات بکەنەوە؟

ئەوانەی کە بەتایبەت لە دەرەوەی وڵات سیمای بەناو ئۆپۆزیسیۆنیش دەگرن‌و ئەوە بڵاو دەکەنەوە کە بایکۆت کردن یانێ خوازیاریی چارەنووسی سووریە‌و لیبی بۆ ئێران، لە ڕاستیدا مۆرەی کۆک کراوی دەستی دەزگا ئیتلاعاتییەکانی ڕێژیمن کە ئەو گوتارە پەرە پێ دەدەن‌و کەسانی دیکەش کە لێکدانەوەیەکی دروستیان لە دۆخەکە نیە، دەکەونە داوی ژێستی بەناو سیاسی‌و ڕووناکبیری‌و پێشکەوتوویی‌و نیشتماندۆستیی ئەو مۆرانەی ڕێژیمەوە‌و دەڵێن کە لە بەرامبەر گوزینەی وێرانبوونی ئێراندا، باشتر وایە خەڵک لە نێوان خراپ‌و خراپتر، خراپەکە هەڵبژێرێ‌و ئینشاڵڵا ئەم سەرۆکەی ئەمجارە لە ئێراندا شتێک دەگۆڕێ!

پێش لە هەموو شت دەبێ ڕوونی بکەینەوە کە بەشداری نەکردن لە شانۆی ڕێژیم، بە واتای نۆکەری بۆ بێگانە نیە‌و ئاواتەخوازیی بۆ هاتنی تێرۆریزم بۆ ئێران نیە! ئەو کەسەی کە شانۆی ڕێژیم بایکۆت دەکا، بە هەڵوێستی سیاسیی خۆی دەڵێ کە؛ من ئەم ڕێژیمەم قبووڵ نیە. ئەوە کۆماری ئیسلامییە کە بە کردار‌و سیاستەکانی دەیەوێ وا نیشان بدا کە یان کۆماری ئیسلامی، یان وێرانبوونی ئێران، کامیان هەڵ دەبژێرن؟ هەر وەک چۆن لە سووریەشدا وایان کرد‌و بە یارمەتیدان بە گرووپە تیرۆریستییەکانی وەکوو بەرەی نوسرە‌و داعش، بە جیهانیان گوت کە گەر یارمەتیدەری ڕووخانی دەسەڵاتی ئەسەد بن، جێگاکەی بە داعش پڕ دەکرێتەوە. ئەم سیاسەتە واتە بەبارمتەگرتنی داهاتوو. بەم شێوازە کۆماری ئیسلامی‌و مۆرەکانی‌و هەڵخڵەتێندراوەکانی، وا نیشان دەدەن کە داهاتووی بێ کۆماری ئیسلامی یانێ ماڵوێرانی‌و ئێوە دەبێ مل بۆ ئێستا ڕابکێشن‌و هیواکانتان ملکەچی ویلایەتی فەقیه‌و کایەکانی بێ‌و چاو لە دەستی ئەو بن تاکوو خێرێکتان پێ بکا.

ئەوانەش لە کوردستاندا دەڵێن کە بایکۆت چی گۆڕێوە؟ لە ئەساسی شانۆکە تێنەگەیشتوون‌و هێشتا نازانن کە ئەوەی وەلیی فەقیه دەیکا تەنیا‌و تەنیا کایەیەکی سیاسییە کە بەرهەمەکەی باندەکانی نێو ڕێژیم دەیخۆن‌و هەندێک مۆرەی سەر بەم باند یان ئەو باندەی دیکەی ڕێژیمیش ڕەنگە لە کوردستاندا بەرماوێکیان بەر بکەوێ‌و ئەوانە ئامادەن ئاوات‌و ڕوئیاکانی نەتەوەیەک لەپێناوی ئەو بەرماوەدا بفرۆشن.

بەڵام لە خودی کایە سیاسییەکە گرنگتر ئەوەیە کە ڕێژیمی ویلایەتی فەقیهی، بە کایەی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری ستراتیژییەک پیادە دەکا کە بریتییە لە "ئێران وەکوو ئومەتی واحیدەی ئیسلامی نمایش کردن"‌و خەڵکی ئێران لە مێگەلێکدا کۆکردنەوە‌و شوانی کردن.

ئەم سیاسەتە ستراتژیکە، هەندێک بەنداو‌و شاخی گەورە‌و قورس‌و گرانی لەبەردەمە کە کوردستان یەکێک لە گرنگترینەکانیەتی. سیاسەتی ئومەتی واحیدەی ئیسلامی دەیەوێ هەموو خەڵکی ئێران بە هەموو جیاوازی‌و گرووپ بەندیی نەتەوەیی‌و ئاییینی‌و فەرهەنگی‌و جوگرافیایی‌و توێژیی‌و ... لە ناسنامەی خۆیان بەتاڵ بکاتەوە‌و سەرلەنوێ بەرگێکی خوازراو‌و دڵخوازی ڕێژیمیان وەبەردا بکا‌و هەموویان یەک ڕەنگ‌و یەک دڵ‌و یەکدەست‌و چاولەدەستی یەک کەس‌و چاو بڕیو لە یەک شوێن واتە جەماران بکا‌و هەموو ئاوات‌و خولیاکانیان لە خوتبەکان‌و نووری دەموچاوی وەلیی فەقیهدا ببینن.

ساڵانێکی دوور‌و درێژە کە بە هەموو فرتوفێڵێک هەوڵ دەدەن کە بەتایبەت کوردستان لە ناسنامەی خۆی بەتاڵ بکەنەوە‌و پێملی کێشە‌و پێناسە دیاریکراوەکانی تارانی بکەن. ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بەنیسبەت هەموو شوێنێک ئەو کردەوەیەی هەیە‌و بەتایبەت بەنیسبەت کوردستان‌و نەتەوەی کوردەوە بە هەستیاریی زۆرترەوە دەیەوێ کورد لە گەمە سیاسی‌و شانۆگەرییەکانی تاراندا بتوێنێتەوە‌و ئەیدئالەکانی داگیر بکا.

هەڵوێستی بایکۆت کردنی شانۆکانی ڕێژیم، تەنیا هەڵوێستێکی سیاسیی ماوەدار نیە، بەڵکوو لە ئیرادەی خۆڕاگریی نەتەوەیەکەوە سەرچاوە دەگرێ کە بە ڕێژیمی تاران دەڵێ من لەچوارچێوەی ئیدئۆلۆژیی داسەپاوی تۆدا خۆم نابینمەوە‌و هەموو چوارچێوەکەت تێک دەدەم.

هەڵوێستی بایکۆتی کایەی وەلیی فەقیه، ئیرادەی خەباتگێڕانەی نەتەوەیەکە کە بە ڕێژیم دەڵێ "نا". ئەم "نا"یە لە ڕابردوو‌و لە ئێستا‌و لە داهاتوودا دەنگ دەداتەوە‌و مێژوویەکی جیاواز بۆ نەتەوەی کورد تۆمار دەکا.

ئەم هەڵوێستە، تەنیا هەڵوێستێکی کۆن‌و لێکدانەوەیەکی سواو نیە، بەڵکوو ناسنامەیەکی خۆڕاگری‌و بەرخۆدانە کە دەستەمۆ ناکرێ.

 

 _________________________________________

ــ بۆ پێوه‌ندی‌ گرتن له‌گه‌ڵ‌ به‌ڕێوه‌به‌ر‌ى ماڵپه‌ڕ له رێگه‌ی‌ فه‌یسبووكه‌وه‌ ئێره‌ كلیك بكه‌ 

ــ تێلێگرامی‌ "هه‌ڵۆی‌ كوردستان"



ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 936
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy