هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

نگاهی گذرا به روند مبارزاتی زنان در طول تاریخ ایران

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

بدون توجه به ابعاد و جایگاه همه جانبه زنان بسان انسانی که با مردان حق برابری دارند، نمی توان از آزادی های اولیه انسانها سخن به میان آورد و هم امید به توسعه اقتصادی بست. و تا زمانی که دین در میانه قدرت باشد، قشر زنان شاهد بیشترین سرکوب، ستم و قربانی خواهد بود.

چگونگی چگونگی مبارزات زنان در طول تاریخ جهت دستیابی به حقوق مسلم و برحق خویش و اینکه چگونه حکومتهای مستبد با اقتدار همه جانبه خود، آداب و رسوم، قوانین ناعادلانه و متحجرانه را بر پیکر زنان فرود آورده اند، از جمله بحثهای نوشتار پیشروی میباشد.

مجموعه فرهنگهای غالب، قدرت زنان را چه در داخل خانه و چه در اجتماع از بین برده و سرنوشت زنان را به میل خود تغییر داده است و بر بسیاری ازآنها به چشم کالا و ابزار عیش و نوش وطرب نگریسته شده است با تمام اینها زنان نه تنها در سکوت و یاس زندگی نکرده اند بلکه سعی و تلاش نموده اند تا در عرصه های مختلف نقش آفرینی کنند. به همین دلیل همواره حضور زنان در ادبیات ملموس و غیر قابل انکار است. ازمیان آنها که دستی در ادبیات معترض داشته اند، عده ای جان باخته اند .

مبارزات زنان قابل تقسیم بندی تاریخی است. اولین دوره مبارزات زنان به پیش از اسلام باز می گردد در شرایطی که همه ساختارهای قدرت و سنت در جهت تضعیف زنان بوده است، میتوان از توراندخت و ایراندخت در دوره ساسانی، همسر خشایارشاه که آزادی و امنیت قوم یهود را فراهم ساخت و آنان را نجات داد و سیده ملک خاتون از فرمانروایان آل بویه رانام برد .

 

parisa_hosenpor_-_logo_-_web_-_2


کم نبودند شعرای زن که در دوره های مختلف زیستند و برای آزادی وهمچنین برای خویش شعر سرودند. در قرن ششم مهستی گنجوی بانوی پارسی گوی اشعار ماندگار و میهن پرستانه سرود. او پس از گذشت دو قرن از تسلط اعراب بر ایران، دهان به اعتراض گشود و سنت شکنی کرد وجان بر کف نها د. بعد از او یکی از برجسته ترین زنان، فاطمه زرین ملقب به طاهره قره العین است. بر اساس اسناد بر جای مانده طاهره نه تنها اشعار و نثر استادانه ای داشت، بلکه در نظریه پردازی سیاسی نیز از پیشتازان در این زمینه بوده است. او در سال 1848 میلادی از حقوق برابر زنان و مردان سخن می گو ید، حجاب از سر برداشته و اقدام به کشف حجاب مینماید .

مبارزات زنان د وره های مختلف تاریخ ادامه داشته است. یکی از دست آوردها ی انقلاب مشروطیت حضور اجتماعی زنان است. پس از شرکت زنان در انقلاب و گرایش آنان به کسب علم و دانش و هنر به ویژه فراگیری هنر موسیقی، در تاریخ فصل تازه ای در باب استقلال زن ایرانی گشوده میشود. زنان بسیاری پای به عرصه های مختلف اجتماعی می گذارند، به مبارزه با سنت های موجود متعلق به قرون گذشته بر می خیزند و سنت شکنی می کنند و در این را ه جانفشانی می نمایند. اگرچه در آن دوران جهان نیز دستخوش حوادثی به نفع زنان میشود و مبارزات زنان نیز با تحولا ت بسیاری همراه میگردد، اما در ایران پذیرش حقوق برابر زنان با مردان با مقاومت روبرو میگردد.

تنها اقدام بظاهر مفیدی که در زمان رضا شاه در ایران انجام گرفته است، کشف حجاب زنان بوده که در طول تاریخ به توسط حضور دین و مذهب و نفوذ روحانیت در ساختار حکومتی، شکلی از قانون بخود گرفته بود. اگر چه پیشبرد قانون لغو حجاب با اهداف دیگری صورت گرفته بود و تنها بخش کوچکی از مبارزات زنان را شکل میداد، اما زنا ن از فرصت بدست آمده بهره برده و از کشف حجاب استقبال مینمایند .

پس از فرمان جمع آوری چادرها از سر زنان به مدت کوتاهی، حدود شش هزار شال و کلاه در تهران فروخته می شود. در مدت یک هفته چنین استقبالی ازسوی جامعه زنان در واقع استقبال آشکار نه تنها ازبی حجابی است بلکه ایستادن در مقابل اسارت و تحجری بود که در طول تاریخ به زنان این مرزو بوم تحمیل گردیده بود.

با روی کار آمدن نظام جمهوری اسلامی در سال 57 جمعیت بسیارزیادی از زنان به دلیل ایستادگی در مقابل تحجر روحانی نوین، دستگیر، محاکمه و یا بدون محاکمه زندانی و یا حتی به جوخه های اعدام سپرده شدند. که آمار واقعی و دقیق آ ن تا به امروز همچنان در پرده ابهام است.

در اینجا ذکر یک نکته ضروری به نظر میرسد که طیف وسیعی از فعالان سیاسی و مخالفان حکومت از تمامی اقشار نه تنها در این زمینه مستثنی نبوده اند، بلکه به مراتب بیشتر در معرض وحشیانه ترین سرکوب ها قرار داشته اند .

نکته قابل توجه دیگر در زمینه جنبش زنان این است که در جامعه ایران زنان تنها با دستگاه حاکمه روبرو نیستند، بلکه به تعبیری دیگر در معرض آماج حمله های نظام مردسالاری حاکم بر فر هنگ ایران نیز که برگرفته از بسیاری از خرده فرهنگها ی منسوخ ملل شرق و همچنین فرهنگ دینی اسلامی است قرار دارند .

و از سوئی نظام اسلامی حاکم بر ایران نیز بدلیل ماهیت اسلامی خود. به این فرهنگ دامن زده و مردان را به استیلا جوئی بر زنان تشویق و وادار مینماید. غافل از اینکه چنین روندی یعنی تسلط مردان بر زنان به زیان کل جامعه تمام خواهد شد. از یک سو کلیت نظام استثمار و ستم طبقاتی تقویت میگردد و از سوئی دیگر با تحت فشار قراردان جامعه زنان و نادیده گرفتن حققوق آنا ن و حذف آنان از صحنه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی رویای دست یابی به توسعه اقتصادی ناکام خواهد ماند.

بهر روی از آنجا که در حکومت اسلامی جایی برای مردم و حقوقشان نبوده و نیست، پس از رویداد 57 حکومت طرح حجاب اجباری را در دستور کار خود قرار داد و به همه مراکز، سازمانها و دفاتر دستور اکید داده شد که حجاب اجباری زنان به مورد اجرا گذاشته شود. طیف بسیاری از زنان بدلیل مقاومت و مخالفت با این پدیده اجباری شعلشان را از دست داده و از ادارات و مراکز شغلی کنار گذاشته شدند. مخالفت با حجاب اجباری تنها در حد تصفیه از صحنه های مختلف اجتماعی و اقتصادی نبود بلکه بسیاری از زنان در معرض اتهامات پیاپی حکومت مداران و انگهای مختلف از قبیل طاغوتی، سلطنت طلب، منکراتی، فاحشه، فاسدو بی بندو بار قرار گرفتند " که این روند تا کنون نیز ادامه داشته است ."

در آ ن زمان حکومت این طرح را به تمام مراکز ابلاغ کرد و بسیاری از ادارات از پذیرفتن و انجام کارها ی زنان ارباب رجوع بدون حجاب امتناع کردند. از ورود زنان بدون حجاب به داخل مغازه ها نیز جلوگیری بعمل آمد .

پوسترها ی مختلفی اززنان به اصطلاح محجبه بر درو دیوارهای ادارات، مغازه ها، خیابانها و مراکز شغلی و اقتصادی نصب گردید. به هر طرف که نگاه می انداختی پوستری از زنی سراپا پوشیده در یک جامه سیاه می دیدی که در انتهای آ ن نوشته شده بود " خواهرم حجاب تو سنگر من است " و سپس پس از چندی این جمله هم اضافه گردید " حجاب تو کوبنده تر از خون من است ".

 

mobarezate_zanan_-_iran_2_-_logo


در همان دوران گروهی از زنان فعال در امور اجتماعی و بسیاری از زنان عادی نیز به مخالفت با این طرح برخاستند و در گوشه و کنار شهرها راهپیمائیهاو گرد همائیهای مختلف برگزار کردند. اولین اعتراض زنان بشکل راهپیمائی که یکصد زن در آ ن حضور داشتند نمود پیدا کرد، همزمان با طرح حجاب اجباری در بهار 58 حق قضاوت نیز از زنان سلب گردید. به این ترتیب بسیاری از کارآموزان رشته حقوق سرگردان شده و دست به تحصن و اعتراض زدند اما راه به جایی نبرده و سرانجام زنان تا به امروز نتوانسته اند در دوره های مربوط به حقوق قضا شرکت کرده و در مسند قضاوت بنشینند.

مدت کوتاهی پس از این اقدامات و همزمان با تغییراتی که در قوانین مدنی شکل کرفت، اولین زن بنام آزاده ایرانی به حکم قرآن در تیرماه 59 سنگسار می شود و همزمان با سرکوب جریانات سیاسی مخا لف سرکوب زنان نیزشدت می گیرد و قانون سنگسار زنان تصویب میگردد و از منطقه کردستان ایران به مناطق سنی نشین و کردستان عراق نفوذ کرده و در میان آنان عملی متداول می گردد

بهر طریق در ایران کنونی بزرگترین منبع ستم بر زنان و بزرگترین جنبه مرد سالاری در درون حاکمیت شکل می گیرد.

با نگاهی به ماههای اولیه روی کار آمدن این نظام قانون حمایت از خانواده ملغی اعلام گردید و جای خود را به دادگاههای مدنی داد که حق طلاق را به مراجع شرعی می سپارد و بدنبال یک چنین طرحیست که سن ازدواج دختران بین 9 تا 13 میشود و در سال گذشته حداقل 1191 دختر زیر 11 سال و 93891 دختر 10 تا 14 ساله ازدواج کرده اند و آ مارروند ر و به رشد کاهش ازدواج دائم و افزایش 10 در صدی ازدواج موقت را بازگو می نماید .

و در عین حال پای فشردن حکومت را در همه قوانین تضعیفی مربوط به حوزه زنان از طلاق، تعدد زوجات، تمکین، حضانت فرزندا ن تا، لزوم داشتن اجازه از همسر برای اشتغال، تحصیل و خروج از کشور را شاهد هستیم.

در جمهوری اسلامی ایران ستم بر زن در بالاترین رده های دولت طرح ریزی می شود و به اجرا در می آید. استفاده از شریعت یکی از مهم ترین اهرمهای رژیم و سرکوب زنان در جهت کمرنگ نمودن و بلکه حذف آنان از تمامی صحنه های اجتماعی و حقوقی اوست و مجموعه اینها شرایط بی حقوقی و غیر انسانی را به زنان ایران هموار می نماید .

از سوئی باید دانست حضور زنان و تداوم جنبش آنان تاثیرگذار ترین عامل جنبش دموکراتیک خواهد بود. و به نوعی در این مقطع حساس از تاریخ ایران حتی اگر جایی مبارزه ضد فرقه گرایی هم هست باز هم یکی از آنها در ارتباط با جنبش زنان است. فارغ ار هر گونه هیا هو، حضور زنان بمعنای شکست نظام جمهوری اسلامی است. با زور نتوانسته اند زنان را بشکلی که میخواهند در آورند. حتی بیرون آمدن زنان یک عمل سیاسی است. اعمال زنان در داخل خانه هم بنوعی یک واکنش سیاسی است. از قبیل دست دادن با مردان، اختلاط دو جنس در میهمانیها و مجالس .

جنبش یک میلیون امضا را جامعه بین المللی حمایت کرد. از طریق جامعه زنان جامعه بین الملل فهمید اوضاع در ایران چگونه است. ندا آ قا سلطان، شیرین عبادی، نسرین ستوده و طیف وسیعی از زنان معترض و مبارز که بصورت گمنام و ناشناخته در زندانهای نظام به سر می برند، خود گویای یک چنین ادعائیست .

جنبش زنان ایران نماد بارزی در جهت فرو ریختن و انهدام نظام ایدئو لوژیکی ایران است و مبارزه پیگیر و مستمر آنان و اصرار به تداوم حرکتهای مدنی و اتصال آ ن به جنبش دموکراتیک مردم ایران، سرانجام به تراژدی زن ستیزی نظام جمهوری اسلامی برای همیشه پایان خواهد داد .

 

  -----------------------------------------------------------------------

 تماس از طريق فيس بوك:


ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1801
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy