هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

آترپاسیان (مانی/میدی/کوردی) یا آذربایجان؟

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

wrme_kurd_turk_jangi_3برهان کوردها چیست و چرا میگویند این منطقە(آترپاسیان/آذربایجان)خاک کوردهاست و با پشت بستن بە کدام سند و مدارک و پیشینەی تاریخی ادعای کوردستانی بودن آن را دارند؟ قبل از هرچیز باید برگردیم بە تاریخ تا بتوانیم پیشینەی کورد بودن یا آذری/ترک بودن این سرزمین کهن را اثبات کنیم.طبق نوشتەهای تاریخی و با پشت بستن بە اکتشافات موجود و وقتی صفحه های کتب تاریخی مربوط بە این منطقە را ورق بزنیم آشکارا بە چشم میخورد کە حکمرانان واقعی این سرزمین در گذشتە مردمان اصیل آن یعنی مانی/ماننایی ها و مید/مادها بودەاند کە کسی نمیتواند منکر این واقعیت باشد!ابتدا باید بدانیم مانی ها/ماننایی ها کە بودەاند و تاریخشان در این منطقە چە بودە است؟

مانی ها در حدود بیشتر از ٣هزار سال پیش حکمران اصلی آترپاسیان/آذربایجان و منطقەی موکریان بودەاند،آنها از ناحیەی شمال با اورارتو همسایە بودەاند کە امروز بسیاری از تاریخ شناسان اورارتو را پدربرزگ ارمنی های امروزی قلمداد میکنند.

طبق اسناد ارکئولوژی بە نظر میرسد کە ماننایی ها/مانی ها صاحب خط الرسم وزبان نوشتاری خود بودەاند.جام طلای گادر/گادەر با برچسب جعلی حسنلو! یکی از آثار باستانی برجستەی این منطقە میباشد که در جریان کاوش‌های رابرت دایسون در تپەی گادر/گادەر در شهر نقده/سندووس در سال ۱۳۳۶ کشف شد. این اثر قدمتی بیش از ۳۲۰۰ سال دارد و احتمالاً نقش بسزایی در شکل‌گیری هنر دوره بعدی یعنی دورەی میدها/مادها داشته‌است.

جام ذرین گادر/گادەر ۲۱ سانتی متر بلندی، ۲۵ سانتی متر قطر و ۹۵۰ گرم وزن دارد. بر روی جام نقش خدایان سه گانه: خدای زمین، خدای آب و خدای خورشید حک شده‌ است.همچنین نقش پهلوانی که با هیولا می‌جنگد، الهه‌ای ایستاده روی دو قوچ، نقش بدن انسان بر پشت یک پرنده و مطابقت صحنه‌ها با یک حماسەی حوری از نقش‌های موجود بر روی این جام کهن میباشد. سازمان میراث فرهنگی دولت جعلی و بنام ایران! برای اولین بار آن را در سال ۱۳۷۷ به نمایش عمومی گذاشت.

در ردیف بالایی این جام، ایزدی بالدار سوار بر گردونه‌ای که یک گاونر آن را می‌کشد، به سوی کاهنی در حرکت است که جامی در دست دارد و در این حال از دهان گاو، رودی جاری است که احتمالاً نماد حیات و باروری محسوب می‌شود. در ردیف پایینی و زیر گردونه حیات، پهلوانی در حال نبرد با موجودی نیمه انسان و نیمه اژدها است. از تصاویر قلم زنی شده آن سوی جام می توان به ایزدهای شاخدار سوار بر ارابه، کاهنانی که در حال حمل قوچ‌های قربانی هستند، پهلوانی که گرز و کمان در دست دارد، مردی که در حال رام کردن شیر است و پدر و مادری که در حال بازی با کودک خردسالشان هستند، اشاره کرد.

 

wrme_kurd_turk_jangi_2


همچنین بر روی این جام میتوان اثار نوشتەهای هایروگلیفی Hieroglyphic را مشاهدە نمود اما بە دلیل اینکە همراه با تکست هایی با زبان هوری و سومری و آشوری پیدا نشدە است تا بە امروز نتواستەاند آن را بخوانند.اما در تکست های آشوری کە همسایە آنها بودەاند بە نام چند شهر و پادشاه مانی ها/ماننایی ها اشارە شدە است کە بیشتر این نامها هنوز در زبان کوردی امروز بدون تغییر و با همان معنا و مفهوم بە چشم میخورند.حدود ٣هزار سال قبل نام یکی از پادشاهان مانی/ماننایی ها "ئازا" بە فارسی "آزا" بودە است کە در زبان کوردی بە معنای "زرنگ_چابک_نیرومند_نترس_شجاع" می آید کە در زبان میدی/مادها و کوردی امروز بە یک معنا می آیند.کلمە "ئازا" در زبان هوری/کوردی باستان نیز بە صورت "ئادا" تلفظ شدە است کە همان معنای "ئازا"ی امروز در زبان کوردی کنون را میدهد بە مفهوم فارسی آن "زرنگ_چابک_نیرومند_نترس_شجاع".همچنین در تکست های آشوری کشف شدە از مانی ها/ماننایی ها بە نام یکی از فرمانبران حکومت مانی/ماننایی ها اشارە شدە است کە نام آن "وەستا ڕێبەر" بە فارسی "استاد رهبر" بودە است کە در تکست آشوری بە معنای امروزی "وەستای کوردان" بە فارسی "استاد کوردها" ترجمە شدە است و هنوز نیز در زبان کوردی همان معنا و مفهوم لغوی خود را میدهد و همچین چندین نام و لغت دیگر کە در تکست ها و نوشتەهای مربوط بە آشوری باستان بە آن اشارە شدە است کە باستان شناسان و ما را بە این نتیجە میرساند مانی ها/ماننایی ها کورد بودەاند و بە زبان کوردی تکلم داشتەاند.

در واقع قبل از نیرومند شدن و قدرت یافتن میدها/مادها،مانی ها/ماننایی ها حاکم قسمت بسیار زیادی از کوردستان و ئاترپاسیان/آذربایجان امروزی بودە و با آشوری ها و اورارتوها همسایە بودەاند.(بە نقشەی دست راست نگاه کن).

با قدرت گرفتن میدها/مادها و شکست و سقوط امپراطوری عظیم آشور مناطق تحت حکمرانی مانی ها/ماننایی ها بە زیر کنترل و حکومت میدها/مادها درآمد و بە قسمتی از سرزمین آنها تبدیل شد کە هر دو بە دو لهجەی کوردی باستان حرف زدە و تکلم داشتەاند.میتواند لهجەی کوردی امروزی سورانی و بادینی را برای آنها مثال اورد.

در زبان کوردی امروز هنوز بسیار لغت و اسم از زبان کوردی باستان میدها/مادها را میتوان مشاهدە کرد کە بدون تغییر بە همان معنای چند هزارسالەی خود باقی ماندەاند کە در اینجا بە چندتا از آنها اشارە خواهیم کرد مانند (زڕد، زێڕ،زێڕن،زێڕین،سەر،سەرسووڕما،بەرز، سەجەرە بەرزانە،ئەسپ،حەسپ،ئەستێرک،حەستێرک، ئەسپان ژیرە،ئاتەڕ، ئاتەربازو،ئاتەڕپاس،هەقیە بازو، میسرا پەنا،.....) و بسیاری دیگر کە تمام آنها از گنجینەی گوهربار زبان میدها/مادها/کوردهای باستان میباشند.

بعداز قدرتمند شدن میدها/مادها و شکست و نابودی آشوری ها دیگر نام مانی ها/ماننایی ها بە چشم نمیخورد بطوری کە میتوان گفت مخلوط میدها/مادها شدەاند.نزدیک بە اواخر صدەی هفتم پیش از میلاد نام مانی ها/ماننایی ها دیگر بعنوان دولت ذکر نشدە و نیامدە است.تمام آن مناطقی کە قبلا با نام مانی ها/ماننایی ها مشخص میشد بە قسمتی از سرزمین میدها/مادها تبدیل شد.یعنی با یک نام شناختە میشدند و آنها را از یک نژاد میدانستند بطوری کە در تکست های یونان باستان "دیاکو" را اولین پادشاه مید/ماد دانستە گرچە همان پادشاه در تکست ها و نوشتەهای آشوری مانی/ماننایی قلمداد شدە است و در هر دوتا از این تکست ها هم زمان بە یک پادشاه در یک زمان و در یک سرزمین مشخص اشارە میشود کە دلیل آن نیز این بودە کە هم میدها/مادها و مانی ها/ماننایی ها کورد یک سرزمین کوردی بودەاند و فرهنگ و زبانی مشترک داشتە کە بە دو لهجەی کوردی حرف میزدەاند همین است در تکست های یونانی و آشوری از آنها بعنوان یک ملت و یا یک نژاد یاد شدە است و نام پادشاهان آنان را گاهی مانی/ماننایی و گاهی ماد/میدی آوردەاند.

میدها/مادها بعداز شکست از اخامنی ها/هخامنی ها و کم رنگ شدن قدرتشان کە تنها چند صدەای بە طول انجامید بیشتر وقت ها تمام کوردستان امروز و آترپاسیان کە مورد بحث ماست را زیر قدرت خود داشتەاند و پادشاه مید/ماد از پادشاه اخامنی/هخامنی کم قدرت تر بودە و تا اندازەی بە آن وابستگی داشتە است.میخواهم برای درک مخاطب از یک نوع فدرالیزم مثال بزنم بعوان مثال حکومت جنوب کوردستان کە تحت عنوان فدرالی بە حکومت مرکزی یعنی بغداد وابستە است اما میبینیم کە دارای قدرت و نفوذ خود میباشد ولی تا حدی نصبی نیز بە مرکز وابستە است.میدها/مادها تا صدەی چهارم پیش از میلاد حکمران آترپاسیان/آذربایجان بودند کە در اواخر صدەی چهارم پ،م الکساندر مقدونیە با سپاه عظیمی بسوی این مناطق لشکر کشی کرد بە منظور جنگ با اخامنی ها/هخامنی ها و شکست آنان،الکساندر با پشت بستن بە پادشاه مید/ماد بە این جنگ رفت و در یک همپیمانی با پادشاه مید/ماد ،الکساندر توانست با پشت بستن بە پادشاه مید/مادها اخامنی ها/هخامنی ها را شکست دهد و آنان را بە زانو دربیاورد و مطیع خویش بکند.

نام پادشاه مید/ماد در آن زمان "آترپاس_ئاترپاس" بود کە این نام از چند کلمەی پهم پیوستە درست شدە است کە هر دو کلمەی بهم پیوستە در فرهنگ زبان کوردی امروز بدون تغییر معنا و مفهوم بە مانند خود باقی ماندە است (ئاتەر_آگر+پاس)=(ئاگرپارێز) ->یعنی (محافظ آتش) کە در فرهنگ زبان میدی بە همان معنا میباشد.

پادشاه مید/ماد آترپاس همچنان بعنوان یک همپیمان استراتژیک الکساندر باقی ماند و جهت محکم کردن این همپیمانی و دوستی الکساندر دختر آترپاس پادشاه مید/ماد را برای یکی از فرماندها ارشد سپاه یونان گرفت و مراسمی زیبا را با دو فرهنگ زیبا صورت دادند.در این جنگ و بعداز شکست اخامنی ها/هخامنی ها بخش شمالی سرزمین میدها/مادها کە بسیار وسیع بود بە آترپاس پادشاه مید/ماد واگذار شد. این مناطق امروز شامل کشور آذربایجان،استان ارومیە،تبریز،اردبیل،زنجان،همدان،سنندج،رشت،مازنداران،گیلان،دماوند تا تهران میشد و بخش های دیگر سرزمین میدها/مادها بعداز اینکە اخامنی ها/هخامنی ها شکست خوردند همراه با تمام مناطقی کە زیر حاکمیت اخامنیها/هخامنی ها بود اینبار بە زیر حاکمیت الکساندر مقدونیە درآمد.بعداز اینکە بخش های شمالی بە پادشاه مید/ماد یعنی آترپاس واگذار شد نام آن را نیز بە نام خود پادشاه زدند یعنی این قسمت مشخص کە تحت مالکیت و حاکمیت آترپاس بود را *آترپاسیان*(آتر_ئاتر+پاس+یان)گذاشتند کە در زبان کوردی امروز و کوردی باستان/میدی بە معنای(وڵاتی ئاگرپارێز یعنی سرزمین محافظ آتش) است و (یان)در زبان کوردی امروز و کوردی باستان/میدی بە یک مفهوم میباشد.

بعداز فوت الکساندر تنها سرزمینی کە در خاورمیانە بطور مستقل توانست خود را ادارە و حفظ کند آترپاسیان مانی/میدی/کوردی بود و یونانی ها تمام خاورمیانە و قسمت بزرگی از آسیا و آفریقا را زیر کنترل و حکمرانی خود داشتند کە این شامل حال اخامنی ها/هخامنی ها نیز میشد کە مطیع و فرمانبردار یونانی ها شدە و بە زیر حکم آنها درآمدە بودند.

(استرابو تاریخ نویس بزرگ یونانی نزدیک بە ٢هزار سال پیش بە نام آترپاسیان و چگونگی نامگذاری این منطقە بە اسم این پادشاه "آترپاس" و وقایع آن دوران بسیار دقیق نوشتە است و از آن حرف میزند).

این سرزمین یعنی آترپاسیان تا نزدیک بە ششصد سال زیر حکمرانی کوردها/میدها ماند و بعد در اواخر صدەی سوم پ،م اینبار بە زیر قدرت و حمکرانی هزبانی ها/کوردها درآمد،آنها مدتی مستقل و بعد بە قسمتی از دولت ساسانی/کورد تبدیل شدند.بعداز هجوم اسلام و سقوط حکومت ساسانی ها/کوردها نام های میدی/کوردی اصیل بسیاری از مناطق تغییر و یا کاملا حذف شدند و آترپاسیان بە "آذربایجان" کە هیچ معنا و مفهومی ندارد تبدیل شد یا بهترە بگویم این نام یعنی"آترپاسیان" مانی/میدی/کوردی کە یک اصالت تاریخی و هویتی بود آذربایجان نام گرفت! جدا از این در هنگام قدرت و حکومت اسلام نیز هنوز آترپاسیان زیر قدرت و حکمرانی دولت هزبانی ها/شدادی ها/روندی های بود کە تمام آنها کورد بودند.(روندی/روادی از تیرەی خانوادەی صلاح الدین ایوبی از عشیرەی قدرتمند هزبانی از حکمرانان بسیار نیرومند هولیر/اربیل باستان بودند)،(شدادی ها نیز یک دولت بودند کە حکمران قسمتی بزرگی از آترپاسیان/آذربایجان و ارمنستان درآن زمان بودند)(بە نقشەی سمت چپ نگاه کن).تا بعداز صدەی دهم پ،م کە کم کم ترک ها بە این مناطق روی آوردند و بعد علت یورش مغول ها سیل ترک ها در این دیار اصیل کورد رو بە افزایش رفت و در صدەی سیزدهم میلاد ترکهای وارداتی بطور چشم گیری افزایش و گسترش یافتند.در هنگام حملەی مغولها کوردها بعنوان حکمرانان و صاحبان اصلی آترپاسیان/آذربایجان از این سرزمین اباواجدادی خود دفاع کردەاند.

و جدا از این بیشتر آدم های سرشانس و معروف آترپاسیان کورد بودەاند کە میتوان بە نظام گنجوی شاعر بزرگ جهانی صدەی دوازدهم پ،م اشارە نمود کە در شاهکارهای خود بە سراحت از کورد بودن خود میگوید کە امروز ترک های آذری بە زور میخواهند آن را بە ترک و شاعر دولت آذربایجان تبدیل کنند همانند اینکە آترپاسیان مانی/میدی/کوردی توسط اشغالگران و مهاجمان بە آذربایجان امروزی تبدیل گشت کە هیچگاه و هرگز نمیتواند هیچگونە معنایی را در هیچ یک زبان های جهان بە خود اختصاص دهد مگر در هویت کوردی خویش!

همچنین میتواند از دیگر بزرگان کورد آترپاسیان/آذربایجان بە مسعود پسر نامدار تاریخ نویس برجستەی اسلام و همچنین پادشاه نامی کورد صلاح الدین ایوبی اشارە کرد کە زادەی (دوین،دڤین) بودە است کە امروز این شهر در مرز آترپاسیان در خاک دولت ارمنستان قرار دارد کە در گذشتە یک منطقەی کوردی بشمار میرفتەاست.همچنین یکی دیگر از بزرگان این دیار کهن کورد میتوان بە زردشت پیغمبر فیلسوف و ستارە شناس بزرگ کورد اشارە نمود کە در همین خطە متولد شدە است.در حقیقت کوردها تا صدەی نوزدهم میلادی در اعماق ارمنستان با ترکهای آذری قاجاری جنگیدەاند.

بە این شیوە نام یک پادشاه میدی/کوردی امروز بە نام یک دولت تبدیل شدە است کە در اصل و در زیربنای فرهنگی و تاریخی و هویتی خود این نام کاملا کوردی بودە اما ترک های آذری بی شناسنامە آن را بە زور بە نام ملی خود بە ثبت رسانیدەاند غافل از آنکە این نام یک نام کوردی و خاک آن یک نیز یک خاک کوردی است و بنام پادشاهی کورد نامگذاری شدە است.یعنی بە آن معنا کە وقتی یک ترک آذری بە خود میگوید من یک آذری ام این کلمە یا این نام در اصل "آتری" میدی/کوردی است و این فرد متوجە نیست کە معنای این نام بە کوردی یعنی "آگری" کە حتی امروز نام بزرگترین کوه این منطقە نیز هست و تا باکور/شمال کوردستان نیز امتداد مییابد و کوردها هموارە و در طول تاریخ این نام (آگری/آتری/ئاتری) را بر فرزندان خود میگذارند.

کوردها باید بکوشند نام این دیار را بە نام اصلی خود یعنی آترپاسیان/ئاتەرپاسیان برگردانند و دوبارە بە آن هویت اصلی بخشند.

من نیاز ندارم و نمیگویم کە ترکها باید از این خاک بیرون راندە شوند و یا برگردند آسیا بە آغوش مغولستان و یا دولت های ترک آسیایی کە در اصل از آنجا آمدەاند اما مایەی تعجب و بسیار حیرت آور است ملتی نامشان کوردی باشد،خاکی کە آنرا خاک ترک میشناسند کوردی باشد و روی خاکی زندگی میکنند کە آن را تصرف و بە اشغال خود دراوردەاند.جدا از تمام اینها امروز ترکهای فاشیست در کمال بی شرمی و بی اخلاقی در ارومیە و شهرهای توابع آن کە ترک وجود دارد کوردها را تحقیر و بە فرهنگ آنها توهین میکنند حتی بر این باورند کە مهاباد نیز ترک است و باید زیر حکم آنها باشد!لازم است کە کوردها باید ترکها را از حقیقت تاریخ آگاه کنند!

در سالهای گذشتە چندی از پارلمانتارهای ناآگاه کورد بە دولت فارس پیشنهاد درست کردن استان کوردستان شمالی! را دادە بودند غافل از اینکە اگر مهاباد بعنوان استان کوردستان شمالی نامگذاری شود و این استان شامل ارومیە و کل استان آذریابجان کە یک نام جعلی و کاملا ساختگی است نباشد این یعنی تایید کردن ترک بودن شهر ارومیە کە حرکتی در اوج نادانی و نااگاهی است.بر سیاستمداران و روشنفکران شرق کوردستان واجب است در برابر دسیسەها و برنامەهای از این قبیل هوشمند باشند کە بدون شک دولت اشغالگر فارس از ابتدا طی برنامەهای سیستماتیک و کاملا نژادپرستانە بە منظور تغییر و حذف هویتی مناطق کوردستان یک لحظە غافل نیست و همیشە در حال پیادە کردن اهداف شوم و غیر انسانی خود علیە ملتمان ملت کورد هستند.ملت کورد باید از پیشینەی تاریخی سرزمین خود بیشتر آگاه باشند و بر رسانەهای کورد خصوصا رسانەهای شرق کوردستان واجب است کە در این زمینە بە مردم اگاهی بیشتری بدهند تا مردم سوار بر موج هایی نشوند کە دولت فارس و ترکهای نژاد پرست آنرا طرح ریزی و پلان بندی میکنند.من نمیخواهم بگویم کە از خشونت مقابل همدیگر استفادە بکنیم اما باید با ترکها کە امروز در شهرهای استان ارومیە/آترپاسیان جمعیت نصبتا بالایی دارند یک خط قرمزی برای همگان روشن شود و بهتر متوجەشان کرد کە این سرزمین خاک پدری کوردهاست و هویت قابل بحث و معاملە نیست!

-

منابع استفادە شدە؛

*کتاب کورد کیست؟ نوشتە تاریخدان و زبانشناس بزرگ بین النهرین دکتر سوران حمە رش برگردان از کوردی بە فارسی خلیل جنگی

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------

 تماس از طريق فيس بوك:

 صفحه مدیر سایت

 صفحه سایت

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1785
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy