هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

تێرۆر له‌ پانتای سیمبۆلیکدا

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

دکتۆر عه‌بدوڵڕه‌حمانی قاسملوو ڕێبه‌ری بزووتنه‌وه‌ی میللی دێموکراتیکی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، دوو جار تێرۆر کرا. جارێکیان له‌ 22ی پووشپه‌رێ 1368ی هه‌تاوی‌و جارێکیش له‌ 5ی به‌فرانباری 1393ی هه‌تاوی. قاسملوو جارێکیان له‌ ڤییه‌ننای پێته‌ختی وڵاتی ئوتریش شه‌هید بوو‌و جارێکیان له‌ هه‌ولێری پێته‌ختی هه‌رێمی باشووری کوردستان. له‌ جاری یه‌که‌می تێرۆری دکتۆردا هیچ په‌رده‌یه‌کی سیمبۆلیک له‌گۆڕێ‌دا نه‌بوو، به‌ڵکوو به‌پێچه‌وانه‌، واقیعێکی ترسناک له‌ دڕندانه‌ترین شێوه‌ی خۆی‌دا په‌رده‌ی بابه‌تی سیمبۆلیکی دڕی. ‌به‌ڵام له‌ دووه‌مین تێرۆری دکتۆردا، ئۆپه‌راسیۆنه‌که‌ له‌ناو که‌شێکی سیمبۆلیکدا جێ‌به‌جێ‌کرا. میدیاکانی کوردیی ڕۆژهه‌ڵات جارێکی دیکه‌ وێنه‌ی ته‌رمی له‌خوێندا شه‌ڵاڵی قاسملوویان له‌پاڵ وێنه‌ی به‌شێنه‌یی ڕاکشاو‌و ئه‌رخه‌یانی تێرۆریستێکدا بڵاو کرده‌وه‌؛ به‌ڵام ئه‌م وێنه‌ له‌پاڵ یه‌ک دانراوانه‌ بۆ ڕاگه‌یاندنی هه‌واڵی تێرۆری یه‌که‌م نه‌بوو، به‌ڵکوو بۆ ڕاگه‌یاندنی هه‌واڵی تێرۆری دووه‌م بوو.‌

 

teror_2_jar_-_hazhir_-_2


جاری یه‌که‌م، تێرۆریستێک به ‌بێ ئه‌وه‌ی ئه‌وه‌نده‌ خوێنده‌وارییه‌ی هه‌بێ بودریار بناسێ‌و باسی فۆنکسیۆنی واقیع‌خولقێن ـ ی جیهانی مه‌جازی‌و هه‌ر له‌بنه‌ڕه‌تدا باسی مه‌جازی بوونی ئه‌و شته‌ی ئێمه‌ به‌ واقیعی ده‌ناسین، بیستبێ، یان لاکان بناسێ‌و ئه‌وه‌ی بیستبێ چۆن بابه‌تی سیمبۆلیک بابه‌تی واقیعی داگرتووه‌‌و له‌ هه‌ناوی خۆیدا تواندوویه‌ته‌وه‌، به‌ چه‌کێکی یووزی‌و به‌ چه‌ند ده‌سڕێژێک به‌ چه‌ند چرکه‌ ئه‌و تیۆرییانه‌ی هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌و نیشانی دا ئه‌مری واقیع له‌ ئان‌وساتێکدا ده‌توانێ په‌رده‌ی سمبۆلیک هه‌ڵدڕێ‌و ده‌یان هه‌زار ساڵ مێژووی شارستانێتی مرۆڤ که‌ ئه‌مری سیمبۆلیکی تێدا گه‌شه‌ کردووه‌ وه‌کوو ئاوخواردنه‌وه‌ تووڕ هه‌ڵبدا‌و وه‌کوو تووره‌که‌یه‌ک به‌ توونی تێرۆری دابکا.

له‌ تێرۆری دووه‌مدا، تێرۆریزم هه‌ڵیدابوو‌و گه‌شه‌ی کردبوو‌و فێرببوو چۆن له‌ناو که‌شی سیمبۆلیکدا هه‌لبسووڕێ‌و هه‌ر ئه‌و کاره‌ی به‌ شێوه‌یه‌کی قێزه‌ون له‌ واقیعدا ده‌یکا، به‌ شێوه‌یه‌کی شیک له‌ناو جیهانی مه‌جازی‌و له‌ به‌رامبه‌ر پێشکه‌وتووترین ئامێره‌کانی فیلم هه‌ڵگرتنه‌وه‌ی که‌ناڵه‌ ئاسمانییه‌کاندا بیکا. حه‌وزه‌ی قوم له‌ مه‌ودای نێوان ئه‌و دوو تێرۆره‌دا لاکان‌و بودریاری چاک خوێندبۆوه‌. شێرکۆ بێکه‌س باشتر له‌ هه‌ر سیاسه‌توانێکی باشوور به‌م راستییه‌ی زانیبوو. گه‌لۆ ئه‌وه‌ له‌ پێتۆڵی له‌ ڕاده‌به‌ده‌ری ئه‌دیبه‌کانمانه‌ یا له‌ گه‌وجی له‌ڕاده‌به‌ده‌ری سیاسه‌توانه‌کانمانه‌ که‌ شاعیری ئێمه‌ له‌ پله‌به‌رزترین سیاسه‌توانه‌کانمان لێزانتر‌و تێگه‌یشتووتره‌؟

پێشباری تێرۆری دووه‌م چه‌ند مانگ بوو گه‌یشتبووه‌‌ باشوور. ڕۆژهه‌ڵاتییه‌کان هاواریان کردبوو به‌ڵام نه‌ سیاسه‌توانانی باشوور ده‌نگی هاواری ئه‌وانیان بیستبوو‌و نه‌ ڕووناکبیرانی. به‌ر له‌ هاتنی وه‌فدی دیپلۆماتیکی تاران، براده‌رانی خۆمان لێره‌ ته‌قه‌ی خۆشییان کردبوو‌و به‌ لێدوانه‌کانیان ئاهه‌نگیان گێڕابوو‌و قوربانییان کردبوو. قوربانییان کردبوو‌و چتۆ قوربانییه‌ک؟ پیاوێک که‌ ڕۆژێک له‌ ڕۆژان له‌ چیاکانی کوردستان‌دا ڕاوی چه‌قه‌ڵی ده‌کرد‌و خه‌رته‌لی ڕاوده‌نا، ئه‌م ڕۆژانه‌ ئیتر هه‌وای به‌رزایی سه‌رودڵی گرتبوو‌‌و له‌ چیا سه‌رکه‌شه‌کانه‌وه‌ دابه‌زیبوو‌‌و جێگای نه‌زمی شۆڕشگێرانه‌ی چیاکانی له‌گه‌ڵ نه‌زمی ده‌باغخانه‌ گۆڕیبۆوه‌‌‌‌و به‌وری شاخه‌کانی قوربانی کردبوو‌‌و بردبوویه‌‌ ده‌باغخانه‌ هه‌تا به‌ پیرۆزی هاتنی وه‌فدی دیپلۆماتیکی تاران که‌وڵی بکا‌و کردی. پیاوێکی تر که‌ ڕۆژێک له‌ ڕۆژان قه‌ڵافه‌تی شۆڕشگێرانه‌ی قاسملووی له‌ نزیکه‌وه‌ دیتبوو‌و ده‌رسی خه‌باتی له‌ لا فێر ببوو، ئه‌م ڕۆژانه‌ به‌ختیارانه‌ له زمان مه‌لای تارانه‌وه‌ قسه‌ی ده‌کرد‌و بزووتنه‌وه‌ی کوردی ڕۆژهه‌ڵاتی به‌ نه‌بوو ده‌زانی‌و خه‌ونی نه‌مانی به‌ خه‌باتی ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌‌‌ ده‌دی.

وه‌فدی تاران به‌م ئاماده‌کارییانه‌وه‌ گه‌یشته‌ باشوور. له‌ باشوور سیاسه‌توانی زیره‌کی کورد که‌ وه‌ک‌ به‌رهه‌می دیپلۆماسیی ژیرانه‌ی کورد چاوی لێ ده‌کرا‌و هه‌ر پێنج شه‌ش مانگ به‌ر له‌مه بوو‌، کوردی ڕۆژهه‌ڵات له‌ داخی ئه‌وه‌ی ئه‌م سیاسه‌توانه‌ بلیمه‌ته‌ نه‌بووه‌ به‌ سه‌رۆک کۆماری عێراق، له‌ چۆکی خۆی ده‌دا‌و کزه‌ی له‌ جه‌رگییه‌وه‌ ده‌هات، عیشوه‌ی بۆ وه‌فدی تاران کرد‌و له‌ به‌رده‌مییان خه‌نییه‌وه‌‌و به‌ له‌نجه‌وه‌‌ له‌ باوه‌شیاندا ئۆخژنی هاتێ.

ئه‌مڕۆ پێشمه‌رگه‌کانی هه‌رێمی باشوور له‌ شنگال‌و له‌ کۆبانی، له‌گه‌ڵ داعشێکی تازه‌ پێڕه‌وکه له‌ شه‌ڕێکی قورس دان‌و ئه‌سته‌مه‌ خۆیان به‌ده‌سته‌وه‌ بده‌ن. به‌ڵام پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌کان له‌ سلێمانی‌و له‌ هه‌ولێر خۆیان پێشوازییان له‌ داعشی پیر کرد‌و به‌سانایی خۆیان به‌ ده‌سته‌وه‌ دا.

ئه‌وه‌ حاڵی سیاسه‌توانان بوو. با سڵاوێکیش له‌ ڕووناکبیرانمان بکه‌ین. ڕووناکبیرانی کورد له‌ باشوور هه‌تا ئه‌مڕۆش ددانی خێریان به‌ سیاسه‌تی کوردی‌و حکوومه‌تی کوردیدا نه‌هێناوه‌. ئه‌وان ڕووناکبیرن‌و ڕووناکبیریش کاری په‌سن‌وێژیی سیاسه‌سه‌توانان نییه‌. ده‌ڵێن ڕووناکبیر ڕه‌خنه‌ ده‌گرێ‌و ڕاڤه‌ ده‌کا. راستیش ده‌که‌ن. ڕووناکبیری ئێمه‌ له‌سه‌ر کۆبانی‌و شنگاڵ شرۆڤه‌ی نووسی‌و تیۆری ئاغا‌و کۆیله‌ی هێگڵی به‌ شێوه‌یه‌کی دیکه‌ داڕشته‌وه‌ هه‌تا نیشان بدا ئاوا هێگڵ پاشقول ده‌دا. له‌لای خۆشمان نووسیان؛ خه‌بات له‌ کۆبانی‌و ده‌ره‌تانێکی جیا له‌ کاپیتالیزمی هاری ڕۆژئاوایی‌و فاندمێنتالیزمی دڕنده‌ی ڕۆژهه‌ڵاتی. ده‌ره‌تانی سێهه‌م: سیاسه‌تی میسیانیک؛ خه‌باتی ڕزگاریخوازانه‌ی خه‌ڵکێک که‌ نه‌ گرێدراوی کاپیتالیزمه‌‌و نه‌ حه‌زی له‌ چاره‌ی فاندمێنتالیزمه‌‌و له‌ هه‌ناوی به‌رخۆدانێکی ئازادیخوازانه‌وه‌ هه‌ڵقوڵیوه‌؛ خه‌باتێکی ڕادیکاڵی خه‌ڵکی. هه‌مووشی ڕاستن.

به‌ڵام عه‌یبی ڕووناکبیری ئێمه‌ ئه‌وه‌یه‌ دوای ئه‌وه‌ی میدیای جیهانی‌و ڕووناکبیرانی غه‌واره‌‌و بیروڕای گشتیی گه‌لانی ده‌روجیران ڕووداوه‌که‌یان قۆسته‌وه‌، ئه‌وانیش له‌وه‌ خاترجه‌م ده‌بن ئه‌م ڕووداوه‌ شیاوی ئه‌وه‌یه‌ شرۆڤه‌ بکرێ‌و تیۆری بۆ دابڕێژرێ. کاتێک هه‌ر ئه‌م میدیا جیهانییه‌‌و هه‌ر ئه‌م ڕایه‌ڵه‌ مه‌جازییه‌ سه‌رانسه‌رییه‌ی سه‌ر به‌ کاپیتالیزمی ڕۆژئاوایی‌و له‌ پله‌یه‌کی خوارتردا سه‌ربه‌ فاندمێنتالیزمی دینی‌و قه‌ومی ناوچه‌ییه‌، به‌رخۆدانی کۆبانی به‌ هه‌ر ده‌لیلێک به‌ شیاوی ئه‌وه‌ ده‌زانێ قسه‌ی له‌سه‌ر بکرێ، ڕووناکبیرانی ئێمه‌ش ده‌نگ هه‌ڵده‌بڕن. ئه‌م ده‌نگ هه‌ڵبڕینه‌ زۆریش به‌جێیه‌‌و جێگای ڕه‌خنه‌ نییه‌. به‌ڵام گرفته‌که‌ لێره‌دایه‌ ڕووناکبیری ئێمه‌ ڕووداوێک نابینێ که‌ میدیای سه‌ر به‌ کاپیتالیزمی ڕۆژئاوایی‌و فاندمێنتالیزمی ناوچه‌یه‌یی نه‌یدیبێ ـ که‌ هه‌ردووکیشیانی پێ له‌ ده‌ره‌وه‌ی سیاسه‌تی ڕزگاریده‌ره‌ ـ گرفته‌که‌ لێره‌دایه‌ ڕووناکبیری ئێمه‌ وه‌ک ئه‌و کابرایه‌ وایه‌ دوای ئه‌وه‌ی پاسه‌وانه‌کان به‌ ده‌نگی به‌رز هه‌واڵی هاتنی دزیان به‌ هه‌موو خه‌ڵکی شار ڕاگه‌یاند، به‌ پێخواسی ده‌رده‌په‌ڕێ‌و هاواری هاتنی دزی لێ به‌رز ده‌بێته‌وه‌.

از کرامات شیخ ما این است/ شیره‌ را خورد‌و گفت شیرین است.

بنواڕه‌ شێخ‌و که‌راماتی، خوێن‌شیرینه/‌ هه‌نگوینی تام کرد‌و ئینجا فه‌رمووی شیرینه‌

له‌ ساڵانی دوای ڕاپه‌ڕینیشدا پێشه‌نگی ڕه‌خنه‌ گرتن له‌ گه‌نده‌ڵییه‌کانی ده‌سه‌ڵاتی خۆماڵی، عه‌بدوڵڵا په‌شێو بوو‌و هه‌تا ئه‌و ده‌نگی هه‌ڵنه‌بڕی ڕووناکبیرانی ئێمه‌ وه‌ دنگ نه‌هاتن.

ئێستا له‌ سلێمانی‌و له‌ هه‌ولێر فه‌رشی سووریان بۆ بکوژی ڕیبه‌ری بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان ڕاخستووه‌‌و ئه‌ویندارانه‌ له‌باوه‌شی ده‌گرن. ئه‌وه‌ شتێک نییه‌ میدیای جیهانی گه‌وره‌ی بکاته‌وه‌. ڕووناکبیری ئێمه‌ش له‌ باشوور گوێی پێ نابزوێ‌و به‌ شیاوی شرۆڤه‌ کردنی نازانێ. بۆ لێکدانه‌وه‌ی ڕووداوێکی له‌م چه‌شنه‌ کوا پێویسته‌ تیۆری له‌ ژیژه‌ک‌و به‌دیۆ‌و ئاگامبێن به‌قه‌رز وه‌رگیرێ؟ کوا پێویسته‌ تیۆری ئاغا‌و کۆیله‌ی هێگل‌و به‌ وێرژێنێکی تازه‌وه‌ به‌رهه‌م بێته‌وه‌؟ کوا پێویسته‌ ده‌سته‌واژه‌ی لووکسی وه‌ک سیاسه‌تی ڕادیکاڵ‌و به گژ داهاتنه‌وه‌ی ڕه‌وتی سیاسه‌ت‌سڕینه‌وه‌و سیاسه‌تی میسیانیک‌و ئه‌و حه‌له‌‌م قه‌له‌مانه‌ بۆ شتێکی وا بچووک به‌کار بهێنرێن؟ خۆ کوڕه‌کانی ئاڵقه‌ی "رخداد" له‌ تاران به‌ ڕووداوێکی ترۆماتیک‌و شتێکی تراژیکی لێک ناده‌نه‌وه.‌ ده‌ی شوکور دیاره‌ باشه‌‌و شتێکی وا نییه‌.

میوانه‌‌و هاتووه.‌ ده‌ی جا چ بوو؟ ماڵه‌ خۆیه‌تی. به‌ خێر بێ. سه‌ر سه‌ران‌و سه‌ر چاوان.‌

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1175
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy