هه‌ڵۆی کوردستان

-
هەڵە
  • JFolder::create: Could not create directory

سفر بارزانى به ترکيه، تقابل يا تعامل؟

پۆستی ئەلیکترۆنی چاپکردن

omid_taheri_-_logo_1در دهه های اخیر ، و با جوادث کوردستان پس از انقلاب ایران ، اعلام خود مختاری کوردستان عراق در سال 91 و تثبیت و تغییر نقش کوردها در سال 2003 به واسطه ی سرنگونی صدام حسین، در اقلیم کوردستان عراق از یک سو و مبارزات خونبار پ.ک.ک با ترکیه ، مضافا شرایط ویژه ی پیش آمده در سوریه و در کنترل داشتن عمده ی مناطق کورد نشین توسط حزب اتحاد دموکراتیک از سوی دیگر،نقش کوردها و کوردستان را در معادلات پیش روی منطقه ای بیش از پیش روشن کرده است.

اکنون کوردستان عراق پس از سپری کردن انتخابات موفق و دموکراتیک ، و با داشتن امنیت ،اهمیت استراتژیک ، ذخایر انرژی ، اقصادی پویا و در حال رشد در منطقه ای مملو از تنش و نا امنی ، ظرفیت سرتاسری کوردستان را برای دموکراتیزه کردن خاورمیانه بخوبی نشان می دهد و سیاست مداران و قدرت های جهانی-منطقه ای بخوبی از این مسئله آگاهند.

در این راستا کشورهای پیشگام، به این قضیه بعنوان فرصت نگاه کرده و برخی دیگر از جمله ایران و ترکیه آن را تهدیدی برای امنیت ملی خود می پندارند.

 

taheri_-_k_turkia_2


مسئله ی کوردها برای ایران و ترکیه همواره امری مشترک و حائز اهمیت بوده که سبب دنبال کردن سیاستهایی مشابه در قبال کوردها، شده است . آنها ناچار به پذیرش و حمایت از حکومت اقلیم شده و سعی در تعریف و محصور کردن سرتاسر کوردستان در چارچوب جغرافیایی - سیاسی آنجا نمودند. اما با شروع اعتراضات و مبارزات مسلحانه در سوریه و متعاقبا عقب نشینی دولت و کنترل مناطق کورد نشین توسط کوردها ، ورق به سود کوردها برگشته و منافع ایران و ترکیه را دچار تضاد کرده و موجب تفاوت در رویکرد آنها نسبت به کوردها شد. در ایران تنها یک راه برای مواجهه با حقوق کوردها وجود داشته و آن سرکوب و انکاراست. پس از انتخابات و روی کار آمدن روحانی هم، علی رغم بازکردن فضا و کاهش فشارها در مرکز ،تا کنون در کوردستان از همان روش همیشگی و راه قدیمی؛ یعنی اعمال زور و سرکوب استفاده شده است . اما در نقطه مقابل ترکیه با پ.ک.ک تنها حزب پرنفوذ کوردستان شمالی وارد فرایند صلح . آشتی شده و از مواضع خود عقب کشیده است.

ایران با حاکمیت شیعی - ولایی برای جلوگیری از سقوط بشار اسد ، متحد استراتژیک - مذهبی خود از هیچ اقدامی دریغ نکرده و بطور نظامی دوشادوش اسد ، می جنگد و این در تضاد کامل با سیاستهایی است که ترکیه در برابر سوریه دنبال می کند. ترکیه در راه بازیابی نقش خود در زمان عثمانی برای مسلمانان سنی و پیوستن به اتحادیه اروپا است.

ترکها بار ها اقدامات اسد را محکوم و تا آستانه درگیری نظامی پیش رفته اند و اکنون نیز به حمایت و تجهیز لوجستیک مخالفان اسد و گروه های سنی می پردازند. همچنین به نظر می رسد ترکیه از شرایط نابسامان سیاسی- اقتصادی رقیب خود استفاده کرده و در زمانی که ایران سرگرم مذاکرات هسته ای با 5+1 ،کاهش تحریم ها و حفظ بشار اسد در قدرت است، به دنبال پیش دستی و چاره اندیشی در حل مسئله کوردها با شیوه هایی نوین است و در صدد تشکیل اتحادموقت ترک -کورد مقابل تشیع ایران-سوریه است ،تا جایی که منافع ملی اش در خطر نیافتد.

لازم به ذکر است ،حزب کارگران کوردستان از سال 84 میلادی تا چندی پیش ، با حکومت ترکیه در حال مبارزه ی مسلحانه بوده که تا کنون نزدیک به 40000 کشته برجاگذاشته است و همواره قسمت عمده ی نیرو هایش ، در خاک اقلیم کوردستان بوده و آزادانه فعالیت کرده اند و در پی بمباران مواضع آنها در اقلیم بارها خسارات جانی- مالی به مردم ساکن مناطق وارد شده است.

کوردستان علی رغم مرز بندی های اجباری که از سوی دیگر کشورها به آن تحمیل شده است ، همواره برای اهالی و احزاب آن سرزمینی مشترک و همدرد قلمداد شده است و هیچ جای آن متعلق به گروه یا بخش خاصی نبوده است. احزاب و جریانات سیاسی گاها در صدد افزایش نفوذ و پیگیری اهداف خود در دیگر بخش های کوردستان بوده اند که این مهم به پلورالیسم سیاسی نیز کمک خواهد کرد. همانگونه که پ.ک.ک با تاسیس شاخه هایی مختص به بخش های مختلف کوردستان در ظاهر احزاب مستقل، دست زده است ، برخی از احزاب هم در صدد مقابله برآمده اند.

کوردستان سوریه نیز از این قاعده مستثنی نبوده و حزب دموکرات کوردستان عراق به رهبری بارزانی از سال ها پیش در پی افزایش نفوذ خود در آنجا است ، اما با شروع ناآرامی ها و عقب نشینی نیروهای سوریه از کوردستان ، پ.ک.ک توسط َشاخه ی غربی خود، حزب اتحاد دموکراتیک کنترل آنجا را بعهده گرفت و این امر رقابت های حزبی میان آن دو را افزایش داده است. از سوی دیگر سعی در برگزاری کنگره ی ملی کورد و اجماع کوردهای سوریه در هه ولیر (اربیل) برای چگونگی اداره ی مناطق تحت کنترل،را باید اقدامات بارزانی در جهت اتحاد و هم گرایی احزاب و گروه های کورد دانست.

سفر بارزانی با لباس و زبان کوردی به آمد (دیاربکر) ، را باید فراتر از تبلیغات حزبی اردوغان دانسته که برعکس تبلیغات برخی رسانه های مخالف که منافع خود را در خطر می بینند،دست آوردهایی را هم به همراه داشته است. این سفر را باید بیشتر به تلاش ترکیه حهت یافتن راه حلی برای آینده و مسایل کوردستان دانسته که حاضر است با دادن امتیازاتی آن را حل کند .البته شاید یکی از اهداف ترکها ایجاد دودستگی و یا تضعیف پ.ک.ک باشد ، اما در دراز مدت پای آن دسته از شهروندان که بخاطر سیاست های سخت و قطبی پ.ک.ک از جنبش کوردی فاصله گرفته اند را با رویای داشتن کیان کوردی ، به عرصه ی جنبش باز گردانده و نتیجه ی معکوس به همراه خواهد داشت.

این سفر شامل اهداف و دستاورد هایی مشترک و یک جانبه برای طرفین بود.

نخست می توان آن را در راستای اهمیت نقش و آینده ی کوردها در منطقه دانست که ترکیه به خوبی آن را درک کرده و سعی در استفاده از نفوذ و نقش بارزانی در حل مسئله ی کورد با حد اقل هزینه را دارد. سپس آن را تلاشی دو جانبه در جهت شکستن انفعال مذاکرات صلح ترکیه با پ.ک.ک و کمک به روند صلحی دانست که پ.ک.ک پیشقدم و ترکیه به پیشوازی آن رفته است. همچنین با توجه به حجم معاملات اقتصادی و توافقات صورت گرفته ، می توان آن را تلاشی برای گسترش همکاری های اقتصادی دانست.

اگرچه برای اردوغان و ترکیه که ناچار به پذیرفتن ادعا و مطالبات کوردها شده اند،این سفر واکنش و نا رضایتی هایی در داخل به دنبال داشت ،اما پیام صلح و تغیراتی اساسی در سیستم ناسونالیسم افراطی پسا اتاتورک را نیز به همراه داشت و یک گام به عقب محسوب می شود. ترکیه در این سفر اهداف ذیل را دنبال می کرد:

- ابراز تمایل برای رسیدن به صلح و تداوم آشتی

- تضعیف و کاهش نفوذ پ.ک.ک و کنترل و رویارویی با جبهه ی کوردی در حال شکل گیری

- دستاوردهای انتخاباتی و اقتصادی برای اردوغان و حزبش

-تلاش برای پیشبرد فرآیند صلح با کوردها.

در مقابل اهداف و دستاوردهای رئیس اقلیم کوردستان مقداری متفاوت بود:

-حمایت و پشتیبانی از توافق صلح پیشنهادی حزب کارگران کوردستان به رهبری اوجالان

- ابراز نارضایتی به نحوه ی اداره ی تک حزبی کوردستان سوریه

-شکستن تابوی فاشیسم ترک در پایتخت کوردستان شمالی و به اهتزاز در آوردن پرچم کوردستان در خیابان های آمد.

-تلاش جهت تقویت و هویت ملی فرامرزی کوردها و تحقق رویای دیرین آنها

- ابراز قدرتی فرا اقلیمی پس از انتخابات حکومت حریم

- گسترش مناسبات سیاسی

-آواز خواندن خواننده مخالف سیاسی به زبان کوردی در پایتخت کوردستان ترکیه

-بردن اخبار کوردستان به صدر اخبار جهان.

و سرانجام آنطور که رسانه های دولتی ترکیه که تا دیروز هویت و زبان کوردها را انکار می کردند، زنده باد کورد و ترک سر دادند. در نهایت این سفر را می توان واکنشی به اقدامات و سیاست های پ.ک.ک در سایر بخش های کوردستان دانست که به خاطر منافع و اهداف حزبی تا حدودی سبب رکود و توقف تحرکات در جهت منافع ملی کوردها شده اند. از نحوه ی برگزاری کنگره ی ملی تا اداره ی مناطق کوردستان سوریه ، با اکثریت احزاب و جریان ها مخالف بوده و تا حدودی یک جانبه تصمیم گرفته و عمل می نماید.

به نوعی این اختلافات از آنجا سرچشمه می گیرد که خواسته ی دیرین اکثریت کوردها برای تشکیل کشوری مستقل و توانمند کوردی با تفکر کنفدرالیسم دموکراتیک و تخیل آزادی آرمانی انسانهای بدون دولت ،در تقابل و تضاد قرار می گیرد. در هر حال کوردها در حال گذار به دوره ای جدید در تاریخ خود هستند که با کمک تحولات و تغیرات زمانی - مکانی سرعتی دوچندان یافته است و دستیابی به توافقات اساسی و کارآمد تجربه ای جدید به شمار آمده و به مراتب دشوار است و امید که احزاب کورد با رویکردی ملی و مثبت بر این چالش ها غلبه کنند. با اینکه این سفر ممکن است برگزاری کنگره ی ملی کورد را بیش از پیش مورد تردید قرار دهد، اما می تواند مجالی را برای احزاب کوردستان ایران فراهم آورده تا با بازسازی، ساماندهی و تقویت خود ، در معادلات و تعاملات سیاسی پیش رو چه در سطح کوردستان ایران و چه در سطح ملی کوردها، همصدا و وزین تر شرکت کنند.

 

ناردن بۆ تۆڕه‌ کۆمه‌ڵایه‌تی‌یه‌کان
جاری خوێندراوه‌: 1287
بۆچوونه‌کان (0)Add Comment

نووسینی بۆچوون
بچووکردنه‌وه‌ی خانه‌ی بۆچوون | گه‌وره‌کردنی خانه‌ی بۆچوون

busy